(Arbeids)geneeskundige sprokkels

Op vrijdag 15 december 2023 heeft de ministerraad, geleid door minister van Binnenlandse Zaken, een nieuwe overeenkomst goedgekeurd met apothekersverenigingen voor de distributie van kaliumjodidetabletten, een belangrijke maatregel in de bescherming tegen nucleaire incidenten.     Achtergrond en noodzaak van de nieuwe overeenkomst Deze stap volgt op een eerdere overeenkomst uit 2018, die de predistributie van deze tabletten via apotheken regelde. Deze eerdere overeenkomst was tijdelijk en gericht op een nationale campagne die eind 2023 tot begin 2024 zou plaatsvinden. Met het naderen van deze termijn, is een nieuwe overeenkomst noodzakelijk om de distributie en beschikbaarheid van jodiumtabletten te blijven garanderen.   Taken en verantwoordelijkheden van apotheken Binnen noodplanningszones : Apotheken in de nabijheid van klasse 1 nucleaire sites of grensgebieden zullen actief burgers benaderen om te controleren of zij al jodiumtablette...

De OSHA heeft op 15 november 2019  een 215 pagina tellend rapport over werkgerelateerde musculoskeletale aandoeningen (MSA) in Europa gepubliceerd. Ik geef de belangrijkste conclusies hieronder weer. Meer dan de helft van de EU-werknemers (58%) meldt klachten over MSA. Hiermee is dit nog steeds de belangrijkste werkgerelateerde aandoening . Het effect van deze MSA's mag niet worden onderschat. De uitdaging van werkgerelateerde MSA's is op Europees niveau erkend en aangepakt, maar er zijn extra inspanningen nodig op het gebied van preventie. Nieuwe trends op de arbeidsmarkt kunnen zowel een positieve als negatieve impact hebben: de vergrijzing van het personeelsbestand, de groeiende werkgelegenheid in de dienstensector, de nieuwe bedrijfsmodellen en vormen van werkgelegenheid, nieuwe vormen van werkorganisatie, digitalisering, zittend werk, enz. MSA-preventie moet zich aanpassen aan deze nieuwe trends en veranderingen. Inspanningen om MSA's op ondern...

Onlangs zijn weer de Nationale Dagen voor Arbeidsgeneeskunde gepasseerd, een tweedaags seminarie met tal van sprekers en uiteenlopende onderwerpen. De presentaties staan allemaal online . Een aantal collega's konden niet aanwezig zijn op beide dagen, maar willen toch een synthese van de belangrijkste aandachtspunten van enkele presentaties. Misschien wat beroepstechnisch, maar ik deel die voor de geïnteresseerden ook hier. Ik begin met de presentatie " De beroepsziekteverzekering anno 2019 " van dr. Marc Vandeweerdt van Fedris. Fedris is het vroegere Fonds voor de Beroepsziekten dat is samengesmolten met het Fonds voor Arbeidsongevallen. Aangiftes Het aantal aangiften van beroepsaandoeningen is langzaam aan het dalen (nog 2113 in 2018). Vier op de tien aangiftes van beroepsziekten is voor tendinopathieën (peesblessures, vnl. schouder en elleboog), één op de tien aantasting van de zenuwfunctie door druk (carpal tunnel syndroom), hardhorigheid door lawaai en tub...

Regelmatig passeren er op mijn Linkedinfeed video's die om de een of andere reden viraal gegaan zijn, en die door een van mijn contactpersonen ook geliket worden. Zo passeerde er recent onderstaande video over Ephraim Sibeko, een baggageafhandelaar bij Lanseria International Airport in Zuid-Afrika. In de video zie je Ephraim zeer consciëntieus elke koffer omdraaien, zodat het handvat aan de buitenkant ligt, en de voorkant bovenaan.  Er zijn duizenden  likes en laaiend enthousiaste commentaren bij het bericht, die de werknemer en de onderneming loven om de klantgerichtheid. Want bovenstaande leidt onmiskenbaar tot een optimale user experience: elke klant wordt kostbare seconden bespaard, omdat de vermoeide reiziger in één vloeiende beweging zijn of haar koffer kan vastgrijpen en kan voortrollen naar de dichtstbijzijnde transportband. Ook al vind ik het als concept op zich heel lovenswaardig, ik vind het een bijzonder slecht beleid. Vanuit ergonomisch oogpun...

Als tussendoortje, onlangs de vraag gehad van een werkgever of ze sport- of energiedranken ter beschikking mogen/moeten stellen van hun medewerkers bij een hittegolf. Mijn antwoord in het kort: water blijft de beste optie. Isotone (sport)dranken mogen zeker, maar zijn niet echt nodig. Energiedranken zijn niet aan te raden. Het officiële advies van het Voedingscentrum : de hoeveelheid zout die van nature in ons voedsel zit, is voldoende. Zelfs bij overmatig zweten in uitzonderlijk warme omstandigheden (zoals de huidige hittegolf) heeft men niet significant meer zout nodig. Er is dus geen risico op tekorten wanneer men voldoende (gewoon) water drinkt. Niet dat het uit den boze is om isotone sportdranken ter beschikking te stellen. Een teveel aan zout verhoogt dan wel het risico op een verhoogde bloeddruk, hart- en vaatziekten en nierziekten, maar de hoeveelheid die er in deze dranken zit, is zeker niet zo hoog dat er een gezondheidsrisico is. Maar uitgebreide studies he...

Een tussendoortje. Werken bij warm weer? Dan heb je wettelijke normen . Die zijn ietwat complex, omdat je je moet baseren op de Wet Bulb Globe Temperature-index. Deze drukt de gevoelstemperatuur uit. Naast de temperatuur worden ook de straling, luchtsnelheid en vochtigheidsgraad gemeten. Ik verhaal hier uitgebreid over in dit artikel . Maar concreet, het huidige weer met een zwakke wind en een vochtigheidsgraad van rond de 40%? Dat geeft de volgende conversies. Temp WBGT schaduw WBGT zon 20°C 14,7 16,7 21°C 15,5 17,6 22°C 16,4 18,6 23°C 17,2 19,5 24°C 18,1 20,5 25°C 18,9 21,4 26°C 19,7 22,3 27°C 20,6 23,3 28°C 21,4 24,2 29°C 22,3 25,2 30°C 23,1 26,1 31°C 24,0 27,1 32°C 24,8 28,0 33°C 25,7 29,0 34°C 26,5 29,9 35°C 27,3 30,8 36°C 28,1 31,7 37°C 2...

De laatste maanden krijg ik regelmatig vragen van ondernemingen over het al dan niet preventief ter beschikking stellen van jodiumtabletten. Hier is namelijk een tijdje terug een communicatie van de overheid over verschenen, en met de regelmatige meldingen van reactoren die stilgelegd worden, is er toch een zekere mate van ongerustheid. Het omstandige advies ga ik hier niet delen - dat is enkel voor mijn bedrijven :-D - maar ik ga hier wel even enkele belangrijke aandachtspunten weergeven. Het principe is dus dat je, door op het juiste moment stabiel, of niet-radioactief jodium in te nemen,  ervoor zorgt dat de schildklier reeds verzadigd is en geen radioactief jodium meer opneemt.  Het teveel aan jodium (niet-radioactief en radioactief) plast je snel uit. Na inname blijf je minstens 24 uur beschermd. Enkele kritische kanttekeningen hierbij (die ik niet zo expliciet in mijn omstandig advies weergeef als hieronder): 1 Het juiste moment Het ideal...

Regelmatig krijg ik een interessant nieuwtje in mijn mailbox. "Hey, is dat niet interessant voor je blog?" Zo wees Danny De Baere, adviseur bij de Algemene Directie Humanisering van de Arbeid me onlangs op een nieuwsbericht over de "Dry Eye Disease". Dus daar ga ik het even over hebben. Het personage uit A Clockwork Orange kreeg gelukkig oogdruppeltjes toegediend, om KCS te voorkomen... Steeds meer mensen beginnen last te krijgen van keratoconjunctivitis sicca (KCS) of droge ogen (ICD-10 H19.3, M35.0). Deze aandoening wordt doorgaans veroorzaakt door een verminderde traanproductie of een onjuiste samenstelling van de traancomponenten. De ernstige vormen ervan zijn te wijten aan onderliggende aandoeningen zoals het syndroom van Sjögren of als nevenwerking van bepaalde medicatie. Mildere vormen zie je meestal bij oudere mensen en bij ongeveer de helft van dragers van contactlenzen. Maar het aantal mensen dat droge, branderige of jeukende oge...

Onlangs hield Fedris (het vroegere Fonds voor de Beroepsziekten en Fonds voor Arbeidsongevallen) een symposium. Ze vierden namelijk de verjaardag van het preventieprogramma lage rugpijn. Dit werd tien jaar geleden opgestart om te vermijden dat lage rugpijn bij werknemers evolueert tot een chronische ziekte. Via het programma kunnen werknemers gratis tot 36 sessies volgen in een revalidatiecentrum, met toepassing van kinesitherapie, ergotherapie, fysiotherapie, enzovoort. Ook de werkgever krijgt een forfaitair bedrag om ergonomische interventies te doen. Het preventieprogramma van Fedris is erg succesvol gebleken. Bijna 90% van de meer dan 8000 werknemers die de afgelopen tien jaar dit programma hebben doorlopen, hebben succesvol het werk hervat, met zowel subjectieve als objectieve vooruitgang.  Minister Maggie De Block zal vanaf begin volgend jaar (de precieze datum van publicatie in het Staatsblad is nog niet gekend) het programma dan ook verder uitbreiden,...

Onlangs ben ik een interessante casus tegengekomen van een auteur met springduim door overbelasting, die ik hier toch even wil delen. S pringvinger en springduim staan ook wel bekend als trigger finger , of onder de Latijnse benamingen digitus saltans , tendovaginitis nodosa en tendovaginitis stenosans. In de ICD-10 (de recentste versie van de International Classification of Diseases) staat de aandoening gecodeerd als M65.3. Sinds het koninklijk besluit van 12 oktober 2012, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 23 oktober 2012, is deze aandoening ook erkend als beroepsziekte door Fedris, onder de code 1.606.22: aandoeningen van de pezen, peesscheden en spier- en peesaanhechtingen van de bovenste ledematen veroorzaakt door overbelasting van deze structuren ingevolge krachtige, repeterende bewegingen of ingevolge ongunstige houdingen . Deze groep van “Repetitive Strain Injuries (RSI) omvat naast de trigger finger ook nog tenosynovitis van De Quervain,...

Dat gezondheidsadvies heb ik opgepikt in The End of Illness van David B. Agus, MD. De constante lokale fysieke stress die oncomfortabele schoenen geven, zouden leiden tot een (niet uitgesproken, maar desalniettemin aanwezige) chronische inflammatoire reactie. De energie die je lichaam hieraan besteedt, kan het niet aanwenden om andere agressors te bestrijden. Ik zie hier wel de logica van in. Het geeft de term “killer heels” alleszins een nieuwe dimensie. Misschien vind ik de comfortabele-schoenen-hypothese wel aantrekkelijk als concept, omdat ik deze raad zelf al verschillende jaren in de praktijk breng. Ik heb namelijk een aantal jaar geleden een heel comfortabel paar schoenen gevonden; het model wordt zelfs aan diabetespatiënten aangeraden. Ik heb uiteindelijk zes paar van deze schoenen gekocht. Wanneer het ene paar versleten is, ga ik over op het volgende. Een tijd terug heb ik toch eens een ander model uitgeprobeerd. Na één dag ben ik terug overgestapt op mijn vert...

Onlangs zijn er een aantal nieuwsartikelen verschenen naar aanleiding van een studie in de New England Journal of Medicine: over twee vrouwen die tijdelijk blind raakten nadat ze liggend in bed te lang hadden gestaard naar het scherm van hun smartphone. En, zo benadrukken de journalisten, deze effecten hielden maandenlang aan! Na het eerder advies van de Hoge Gezondheidsraad over de risico’s van “blauwe” LED-verlichting, en de recente nieuwberichten over slaapstoornissen bij kinderen die tablets of smartphones gebruiken, wordt het nu écht wel tijd dat er iets gedaan wordt aan dit prangende gezondheidsrisico, vooraleer er ernstige en blijvende schade optreedt! Niet?   Niet.   Angst verkoopt. En men deinst er niet voor terug om hiervoor objectieve informatie compleet uit hun context te rukken, en op een bedrieglijke wijze te interpreteren. Dat heeft men een tijdje geleden nog gedaan met het rapport van het IARC over rood en bewerkt vlees (met bij ...

Moeten uw werknemers in warme weersomstandigheden hun werk verrichten? Dan heeft u als werkgever (of in diens opdracht, als interne preventieadviseur) de verantwoordelijkheid om ze te beschermen. Met welke middelen kunt u de werknemers beschermen bij een rechtstreekse blootstelling aan de stralen van de zon?  U verneemt het hier. Zonnestralen en gezondheid Ongeveer de helft van de stralen van de zon bestaat uit zichtbaar licht. De andere helft bestaat uit infrarode warmtestraling en voor een klein deel uit ultraviolet licht. Ultraviolet-A (uva) en ultraviolet-B (uvb) zijn twee types straling die de huid kunnen beschadigen. Ultraviolet-C (uvc) wordt door de ozonlaag tegengehouden en bereikt de aarde niet. Uva-stralen vormen het grootste deel van de ultraviolette straling. Deze stralen zijn de hele dag aanwezig en zorgen voor een snelle maar kortstondige bruine tint. Deze stralen dringen diep in de huid door en beschadigen de lagere huidlagen. Zo veroorzaken ze zonnebr...

Deze week is het de jaarlijkse screeningweek van Euromelanoma. Hierbij kun je je gratis kan laten controleren op huidkanker bij je huidarts. Maar eigenlijk kun je dat zelf al doen, met een gratis (enfin, de eerste maand toch) app, SkinVision geheten. Deze vervangt uiteraard de dermatoloog (nog) niet, maar het komt toch al behoorlijk in de buurt. Uit een recent onderzoek van Euromelanoma is gebleken dat 54% van de overlijdensgevallen als gevolg van moedervlekkanker voorkomen had kunnen worden. Een ander onderzoek laat zien dat één op de vijf mensen in hun leven behandeld wordt voor huidkanker. SkinVision is de eerste en tot op heden enige CE gemarkeerde huidkanker app voor gebruik in de EU. Ze is wetenschappelijk getest en ondersteund door de dermatologische kliniek Ludwig-Maximilians-Universitat Clinic en de Universiteit van Munich. Deze app kan in 80 procent huidkanker met zekerheid herkennen en in 95 procent met grote waarschijnlijkheid. Dat zijn cijf...

Re-integratie wordt dit jaar een hot item, met een ontwerp-KB in de steigers en politieke druk op de achtergrond. Voor ons nationaal adviescomité moest ik sowieso de uitgeschreven ongeschiktheden van onze externe dienst van vorig jaar onder de loep nemen. En aangezien ik dringend nog eens een blogartikel uit mijn mouw moet schudden, wil ik eind dit jaar mijn doel van dertig artikels halen: bij deze een samenvatting van mijn bevindingen. Psychische risico's Bovenal: uitval tengevolge van stress wordt steeds belangrijker. Dat zal wellicht niet als een verrassing komen; iedereen heeft het erover. Stress, burn-out, bore-out. Probleem is dat dit een beestje is dat zichzelf voedt. Hoe meer je het erover hebt, hoe meer mensen er last van krijgen. Stress is besmettelijk. Dit wilt niet zeggen dat er geen stress zou zijn, moest iedereen erover zwijgen. Maar de zeer uitgemeten en uitgesproken negatieve berichtgeving erover doet het fenomeen geen goed. De meerderheid van de w...

In de nacht van zaterdag 26 op zondag 27 maart schakelen we weer over op het zomeruur. Om 2 uur zetten we de klok 1 uur vooruit. Dat betekent dus een uur minder slaap. Welke impact heeft dit op uw gezondheid, en wat kunt u eraan doen?     De gezondheidseffecten Het vooruitzetten van de klok vraagt om enige aanpassing van ons slaapritme(1), en leidt tot een nettoverlies aan slaap in de week volgend op de invoering van het zomeruur(2). Sommige mensen kunnen last hebben van concentratiemoeilijkheden op het werk, depressiviteit of agressie en eetproblemen. Doorgaans zijn de meeste werknemers na een week volledig aangepast aan het nieuwe slaapritme.   Meer hartaanvallen Volgens een onderzoek gepubliceerd in de American Journal of Cardiology(3) was het risico op een hartaanval op de dag van de invoering van het zomeruur 71 procent groter dan op de zondag ervoor. In de week na de invoering van het zomeruur lag het aantal hartaanvallen 17 procent hog...