Doorgaan naar hoofdcontent

Ramadan en spuitjes

De Ramadan begint in ons land morgen, op 10 juli. Tijdens deze negende maand van de islamitische maankalender vasten moslims tussen fajr, de dageraad ruim vóór zonsopgang, en maghrib bij zonsondergang.

Dit houdt in dat veel moslims tijdens de dag niet eten, drinken, roken en zich onthouden van geslachtsgemeenschap. Zieken, zwangere vrouwen, soldaten in oorlogstijd, jonge kinderen, reizigers en alle anderen voor wie het vasten een bedreiging vormt voor de gezondheid zijn vrijgesteld van het vasten.


Elk jaar verschuift de maand een tweetal weken naar voren. De voorbije jaren is het niet eenvoudig geweest voor de arme moslims, met het verschuiven van de vastenmaand naar midzomerdag. En de volgende jaren zal het eerst erger worden vooraleer het terug betert.


Mensen die zwaar buitenwerk verrichten riskeren in deze periode zwaar gedehydrateerd te raken. Strikt gezien kunnen zij vrijgesteld worden van het vasten, gezien het een bedreiging vormt voor de gezondheid. Maar welke zelfrespecterende moslim gaat hier gebruik van willen maken? Enfin, misschien wel meer dan ik denk.

Elke vorm van opname van voedingsstoffen in het lichaam is een inbreuk op de Ramadan. Die dag vasten is voor niets geweest, en moet dus later ingehaald worden. Leuk is anders, wanneer al je familieleden en vrienden zich tijdens de suikerfeesten vol aan het proppen zijn, en jij nog een extra dag op je kin mag kloppen. Het vasten heeft hierdoor gevolgen voor het arbeidsgeneeskundig onderzoek, althans wanneer de arbeidsgeneesheer klaar staat met zijn spuitje en de vrome moslim nattigheid voelt. 


Omdat er bij de arbeidsgeneesheren en zelfs bij vele moslims zelf veel onduidelijkheid rond blijft heersen, even een opsomming van wat wel en niet mag qua injecties.

Bloedafnames zijn geen probleem. Nee, echt niet, geloof me vrij. Je verwart moslims met Jehova's getuigen. Getuigen van Jehova mogen geen bloed geven noch ontvangen. Moslims? No problem; bring on the blood! Mmh, dit laatste klinkt meer sinister dan de bedoeling is...

Vaccinaties zouden strikt gezien eigenlijk best wel mogen. Als de injectie geen nutritionele waarde heeft, is ze namelijk geoorloofd tijdens de Ramadan. Maar sommige imams argumenteren dat de vloeistof voedend is. Dus: vaccinaties? No way. Behalve dan na maghrib en vóór fajr, uiteraard...

Tuberculinehuidtesten, dit zijn intradermotesten die men geeft om te kijken of men reageert op tuberculose-eiwitten, doorbreken strikt gezien de huid niet. Ze geven dus geen nutritionele waarde aan het lichaam, en zijn bijgevolg wel degelijk toegelaten tijdens de Ramadan. Geloof je me niet? Het komt niet van mij, maar van Shaykh Ibn Jibreen. Fataawa Ramadan, vol. 2, p. 485, Fatwa No. 433. En ja, in tegenstelling tot wat een aantal collega's op het werk dachten, dit is wel degelijk een echte referentie, niet een grapje mijnentwege.

Populaire posts van deze blog

Nieuwe nieuwsbrief: Wijs op Werk

Update juli 2026 - de nieuwsbrief heet nu Wijs op Werk Wat hieronder staat is nog altijd juist, alleen de naam en de plek zijn veranderd. De nieuwsbrief verschijnt vanaf nu als Wijs op Werk , met een eigen website: wijsopwerk.be . Waarom de naamswissel? "Werk" dekt beter waar het over gaat: welzijn, preventie, verzuim- en re-integratiebeleid, wetgeving, en wat AI daar concreet mee doet. Wekelijks, met daarbij een persoonlijk essay dat alleen in de eigen nieuwsbrief verschijnt. Alle edities en alle artikels staan voortaan op wijsopwerk.be . Inschrijven kan daar rechtstreeks: wijsopwerk.be/nieuwsbrief . -- Juli 2025 Sinds kort heb ik op LinkedIn een nieuwsbrief gelanceerd: Wegwijs in welzijn. Daarin bundel ik wekelijks de artikels die ik publiceer over welzijn, preventie en arbeidsgezondheid. De reden? Er verschijnt zoveel informatie, wetswijzigingen en opinies dat het soms moeilijk is om het overzicht te bewaren. Met deze nieuwsbrief wil ik alles bundelen en gestructureerd ...

Nieuwe artikels

Ik ben nog aan het overwegen hoe ik mijn publicaties op lange termijn ga aanpakken—of ik verder werk aan mijn blog, artikels zowel op LinkedIn als hier blijf delen, een onderscheid maak op basis van onderwerp, of een andere richting insla. Voorlopig kan je al mijn nieuwe artikels terugvinden op mijn LinkedInpagina via deze link: https://www.linkedin.com/in/edelhartkempeneers/recent-activity/articles/ .

Nieuw advies van de HGR: Maatregelen om de schade en risico’s van alcoholgebruik te beperken, ook op het werk

Alcoholgebruik brengt aanzienlijke gezondheids- en maatschappelijke risico’s met zich mee. Het beperken van de schade en risico’s vereist een brede aanpak op maatschappelijk, individueel en contextspecifiek niveau, zo stelt de Hoge Gezondheidsraad (HGR) in haar recentste advies. In dit artikel belicht ik de belangrijkste aanbevelingen, en wat dit betekent voor werkgevers. De impact van alcoholgebruik Alcohol is wereldwijd een van de belangrijkste oorzaken van ziekte en sterfte. Het verhoogt het risico op cardiovasculaire aandoeningen, kanker, psychische stoornissen en leverziekten. Daarnaast heeft het ernstige maatschappelijke gevolgen zoals verkeersongevallen, agressie, en verlies van productiviteit. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er geen veilig consumptieniveau is zonder gezondheidsrisico’s. Daarom adviseert de HGR om maatregelen te nemen die zowel gericht zijn op het verminderen van alcoholgebruik als op het beperken van de schade ervan. Een geïntegreerde aanpak: drie pij...