(Arbeids)geneeskundige sprokkels

Een eenvoudige test van 10 seconden voorspelt je kans op overlijden binnen de zeven jaar. Wil je weten welke? Ik leg het even uit. Ok, je neemt een stel tarot-kaarten... haha kidding. Nee, het is heel eenvoudig. Sta op één been. Hou je dat 10 seconden vol? Gefeliciteerd! Vergeleken met je leeftijdsverwanten heb je een vier maal lagere kans om binnen de zeven jaar te overlijden door welke oorzaak dan ook - hartaanvallen, beroertes, kanker en meer. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Exercise Medicine Clinic-CLINIMEX in Rio de Janeiro, Brazilië bij mensen tussen 51 en 75 jaar. Correlatie is geen causatie uiteraard. Het is niet omdat je een goed evenwicht hebt, dat je langer gaat leven of dat het beschermt tegen, ik zeg maar wat, kanker. Dus ik heb wel mijn bedenkingen over de onderzoeksconclusie; dat ze dus mensen oefeningen gaan geven om hun evenwicht te verbeteren - eh, zo werkt het niet hoor. Statistisch gezien is het verband er dus wel. En ik kan me wel voorstellen dat mensen met o...

Zal ik nog eens een kort stukje op mijn blog zetten in plaats van Attentia, Kluwer, Prevent en zo.  Werknemers die gemiddeld 40 uren per week of meer presteren, hebben een beduidend grotere kans op overgewicht.  Het Amerikaanse National Center for Health Statistics voert jaarlijks een bevraging uit, de "National Health and Nutrition Examination Survey", om de gezondheids- en voedingsstatus van burgers in de Verenigde Staten te beoordelen. Onderzoekers hebben de gegevens van 2581 werknemers uit de enquêtes van 2015 tot 2016 gebruikt om te evalueren of het aantal gewerkte uren per week een verband heeft met obesitas (een body mass index van 30 of meer) onder werkende volwassenen. Uit het onderzoek blijkt dat  mensen die 40 uur of meer per week werkten , veertig percent meer kans hebben op obesitas , na correctie voor inkomen, leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, ras en lichamelijke activiteit in de vrije tijd. Het onderzoek geeft geen verklaring voor dit verhoogd risico, ...

Op deze blog heb ik het al vaak gehad over goede voornemens, waaronder de mijne. Welke je kunt kiezen, hoe je die moet opstellen, en nog het belangrijkst, op welke manier je die opvolgt en bijstuurt. Bij de start van een nieuw kalenderjaar, waarbij tal van mensen hun goede voornemens van het voorgaande jaar weer van onder het stof halen, hier nog even de basics. 1 Doelen: Begin met de "big picture" Denk goed na over je doelstellingen. Wat wil je starten/verbeteren/behouden?  Wat zijn uiteindelijk de basics? Een fysiek gezond lichaam Een gevoel van mentaal welzijn Deze twee basisbeginselen kun je verder gaan opdelen. Wat begrijp je bijvoorbeeld onder fysieke gezondheid? Dat kan zijn  Afwezigheid van ziektes Afwezigheid van pijn Gevoel van fitheid Gezond gewicht En mentaal welzijn bereik je, afhankelijk van je voorkeuren, door kunnen omgaan met stresserende situaties goede familiebanden een uitgebreide vriendenkring zelfontwikkeling Dit zijn slechts enkele voorbeelden. Your mil...

Okee, dit is de moeite om snel even over te bloggen.  Gisteren is er een artikel verschenen in de British Journal of Sports Medicine (dat maakt deel uit van het gekende British Medical Journal). Het onderzocht of lopen geassocieerd is met een lager risico op overlijden (alle oorzaken, cardiovasculair, en kanker), en of meer lopen ook beter is. Hiervoor deed het een systematische review en meta-analyse van 14 studies van in totaal 232 149 participanten.  Belangrijkste conclusies: 1. Iemand die regelmatig hardloopt heeft 27% minder risico op overlijden door alle oorzaken, 30% minder kans op overlijden door hart- of vaatziektes, en 23% minder kans op overlijden door kanker. 2. Hoe hard of hoe vaak je loopt maakt niet zoveel uit. Al eenmaal per week joggen gedurende 50 minuten aan slechts 8 km per uur geeft het gezondheidsvoordeel. (ik zou dan wel eerder 2x per week een half uurtje aanraden, zo verbeter je je conditie toch efficiënter en heb je minder ri...

Onlangs schreef ik voor Prevent een artikel n.a.v. een recent Frans onderzoek. Dit cohorteonderzoek op circa 150.000 mensen vond een verband tussen overwerk en beroertes. Mensen die meer dan tien uur per dag gewerkt hebben, ten minste 50 dagen per jaar, hebben een 29% hoger risico op een beroerte. En voor werknemers die dit tempo tien jaar of langer aanhouden, neemt het risico op een beroerte met ongeveer 45% toe. Dit is zeker niet het eerste onderzoek dat een correlatie tussen overwerk en beroerte heeft gevonden. Bij de opmars van de Industriële Revolutie in het Europa van de 19 de  eeuw waren er al tal van werknemers die dermate hard werkten dat ze er letterlijk dood bij neervielen. De eerste beschrijving van een werkgerelateerde beroerte in een wetenschappelijk artikel dateert van 1969, met het plotse overlijden van een 29-jarige werknemer op de verzendafdeling van het grootste krantenbedrijf van Japan. Dit fenomeen is ondertussen in Japan gekend als 'karoshi', let...

In de recentste Annals of Internal Medicine is een massale overkoepelende studie verschenen naar de gezondheidseffecten van vitamine- en mineraalsupplementen. De belangrijkste conclusies geef ik hieronder weer. De industrie rond voedingssupplementen is big business . Ik heb zelf ook een aantal supplementen in de geneesmiddelenkast zitten, in de ijdele hoop om mijn beperkte tijd op deze aardkloot met een aantal maanden of jaren te kunnen verlengen. Maar heeft het enige zin?  Als je de onderzoeken wilt geloven, wel. Met de regelmaat van de klok verschijnen er studies die een nieuw superfood of supermolecule vinden; resveratrol staat bijvoorbeeld de laatste dagen weer in de kijker, als wondermiddel voor Marsastronauten. Maar dergelijke onderzoeken zeggen niet alles. Statistische significantie is niet heiligmakend. Gooi een Belgische euromunt op 21 juli 20 keer in de lucht, en je hebt een goeie kans dat ze 16 keer op "kop" landt. Om met een grotere zekerheid te...

Deze tekst is eerder verschenen  in de PreventFocus van maart 2019. De nadelige gezondheidseffecten van een sedentaire levensstijl zijn al langer gekend. Over de effecten op de gezondheid van zittend werk, dat wil zeggen een beroepsmatige blootstelling, is minder consensus. Uit systematische analyses van onderzoek naar de gezondheidsuitkomsten van zittend werk blijkt alleszins dat deze sedentaire beroepsuitoefening bij vrouwen geassocieerd is met een hoger risico op suikerziekte. Interventies via het werk kunnen een positieve impact hebben op het voorkomen van deze aandoening. Inleiding Het verband tussen zittend werk en gezondheid is al meer dan 60 jaar onderwerp van epidemiologisch onderzoek. In 1953 vonden Engelse onderzoekers een hoger sterftecijfer en hartlijden bij buschauffeurs, wanneer vergeleken met de kaartjescontroleurs. Het gros van het onderzoek echter is eerder gericht op een globale sedentaire levensstijl, en niet specifiek op het beroepsmatig gezo...

Een 58-jarige werkneemster komt bij een collega langs op een preventief arbeidsgeneeskundig gezondheidstoezicht. Geen noemenswaardige gezondheidsklachten, buiten af en toe stressgerelateerde hoofdpijn. Hiervoor neemt ze dan een pilletje ibuprofen en paracetamol, en dan kan ze er weer tegenaan. Bij het klinisch onderzoek stelt mijn collega een hoge bloeddruk vast; 168 op 98 mmHg, bij controle 166 op 98 mmHg. Niet gekend; maar het is dan ook al jaren geleden dat de werkneemster bij haar behandelend arts is langsgeweest. Ze krijgt een verwijsbrief mee. Een week later komt het antwoord: “Bloeddruk van 170 op 100 mmHg. Behandeling met nebivolol opgestart.” Een te hoge bloeddruk op zich wordt zelden aangevoeld. In sommige gevallen kan het wel aanleiding geven tot hoofdpijn. Het is ook alom geweten dat bij mannen een te hoge bloeddruk een van de cardiovasculaire risicofactoren is, dat zij dus een hoger risico hebben op een hartinfarct. Vrouwen hebben globaal gezien een kleiner...

Sinds een tweetal maanden ben ik gestart met een fitness training. Drie maal per week moet ik relatief intense cardiovasculaire beweging doen om mijn fysiek uithoudingsvermogen op te bouwen. Maar ik vind hier enkel tijd voor net vóór het slapengaan. Is dit slecht voor mijn slaap, zoals men me waarschuwt? Ik heb het nagekeken. Het plan Ik ben al lang overtuigd van de meerwaarde van bewegen; zo hou ik al jaren mijn aantal stappen bij en bouw ik het steeds verder op. Volgens een recent onderzoek verleng je je leven met met een uur stevig bewegen per dag telkens zeven uur; dit is slechts één voorbeeld uit een lange reeks van gelijklopende bevindingen. Maar na een recente Fit check-up via mijn werkgever Attentia heb ik dus nog een tandje bijgestoken: drie maal per week loop ik minstens tien kilometer gedurende een uur. Zo krijg je een trainingseffect: je hartslag moet voldoende lang op 70 à 80% van je maximale hartslagfrequentie blijven. Met afwisselende dagen van inspanning ...

Een tip voor een onderwerp van Danny De Baere*, naar aanleiding van een krantenartikel over de VRT-journaliste Sofie Demeyer die een trombose kreeg tijdens een vlucht. Hierbij krijgt men een bloedklonter in de aders bij langdurig stilzitten. Het risico is groter wanneer men in "Economy Class" zit, en beperkte beenruimte heeft. Zulk een diepe veneuze trombose is gevaarlijk als ze bij opnieuw bewegen loskomt en een longembolie veroorzaakt. Op zich valt het risico nog mee, zoals dit artikel bijvoorbeeld argumenteert, maar wanneer men een aantal risicofactoren heeft zoals een leeftijd van boven de 40 jaar, een BMI van meer dan 30, gebruik van anticonceptie, of zwangerschap, kan het risico verdubbelen tot zelfs verviervoudigen. Danny gaf nog enkele nuttige sites met info en richtlijnen , en de link met het werk , op BeSWIC.  Bedrijven hebben namelijk een morele en wettelijke verantwoordelijkheid om in te staan voor het welzijn van hun werknemers, waar hun ...

Als kind las ik graag verhalen (nog steeds trouwens). Zo was er bijvoorbeeld het volksverhaal over de soepsteen. Een hongerige vreemdeling klopte aan bij een huis waar vuur brandde. Hier zag hij een paar gezinnen bij elkaar zitten. "Ik zou graag soep op het vuur willen koken", zei hij. "Hebben jullie een grote pan voor me?" Verbaasd keken de mensen hem aan en vroegen: "Waar wil je soep van koken? Je rugzak is bijna leeg, daar kan niet veel in zitten om soep van te koken." De man haalde een mooie steen uit zijn zak en zei: "Dit is een heel bijzondere steen. Een soepsteen. Als jullie een pan met water op het vuur zetten, kan ik van deze steen soep koken." Voorzichtig legde de vreemdeling de steen in de pan met water, die op het vuur was gezet.  Toen zei hij: "Nu zou er eigenlijk een beetje zout aan toegevoegd moeten worden." Een vrouw stond op en haalde wat zout uit de kast. "Ik heb ook nog een laurierblaadje", ze...

Toen ik begin dit jaar mijn jaardoelstellingen opmaakte, was één ervan om 200 maal de 7 minute workout te doen. Ik was een dusdanig grote fan van het concept, dat ik de Johnson & Johnson Official 7 Minute Workout App benoemde tot een “app van de maand”. Full disclosure: toen het artikel verscheen, was ik er al mee gestopt. Ik leg hieronder uit waarom.   Okee, eerst vier redenen waarom ik (nog steeds) fan ben van het concept.   1 Het is snel Een van de meest genoemde argumenten om niet de fitnesszaal te bezoeken, is het gebrek aan tijd. En wie heeft na een drukke werkdag nog de energie om die extra verplaatsing te maken? Geen excuus meer, want zoals de naam van de app al aangeeft, duurt de workout slechts zeven minuten. Ietsje meer, als je ook de warming-up en cooling-down sessies doet; nog steeds heel snel.   2 Het is eenvoudig Om een degelijke workout van alle spiergroepen te doen, heb je al tien verschillende toestellen nod...

Tienduizend stappen per dag. Dat is het doel dat ik mezelf heb gesteld. Maar ik ben er nog niet. Sinds 28 augustus 2012 tel ik stappen. Ik gebruik hiervoor de Omron Walking Style 2.1. Net als de Yamax Digiwalker getest door de Universiteit van Gent en aanbevolen door 10.000stappen.be . Er zijn ook smartphones met ingebouwde stappentellers. De iPhone 6 doet dit zelfs automatisch. Zoals de naam van de website al doet vermoeden, is het de bedoeling dat je tienduizend stappen per dag doet. Een advies gebaseerd op internationaal erkende wetenschappelijke normen, en met een bewezen fundamentele verbetering van de gezondheid tot gevolg. De gemiddelde volwassene doet zo’n zesduizend stappen per dag, zo staat er geschreven. Dus met slechts vierduizend extra stappen ben je er al! Ondertussen besef ik maar al te goed dat het zo eenvoudig niet is. Ik merk dat ik eigenlijk een heel sedentair levenspatroon heb. Wanneer ik geen bewuste inspanning doe, kom ik gemiddeld...

Met behulp van een aantal parameters kun je de statistische kans inschatten of je binnen de tien jaar zal overlijden aan een hart- of vaatziekte.     De SCORE-tabel is niet nieuw. Het is een internationaal erkend werkmiddel dat op basis van het geslacht, de leeftijd, de systolische bloeddruk, het rookgedrag en de verhouding van totaal cholesterol op HDL-cholesterol in één overzichtelijk geheel de kans weergeeft dat je sterft aan een hartinfarct of een beroerte. De getallen worden onderverdeeld in drie categorieën: Groen: Laag risico, minder dan 5% kans om binnen de tien jaar de wormen te voeren Oranje: Matig risico, 5 à 9% kans om binnen de tien jaar de pijp aan Maarten te geven Rood: Hoog risico, 10% of meer kans om binnen de tien jaar aan de verkeerde kant van het gras te gaan liggen Het is en blijft uiteraard slechts een ruwe inschatting. Als je suikerziekte hebt, moet je al niet beginnen met de tabel. Ga dan maar uit van een ernstig verhoogd ris...

Op het recente congres van de Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen heeft een spreker aangegeven dat nieuwe technologie de manier waarop we werken fundamenteel zal veranderen. Zo gaan herkenningssensoren ervoor zorgen dat mensen zicht krijgen op hun belastbaarheid. Wellicht ligt het aan mijn met uren computergames spelen verspilde jeugd, maar dit katapulteert me onmiddellijk een kwart eeuw terug in mijn verleden. Met mijn trouwe kettingzaag baan ik me vrolijk een weg doorheen een massa van alien zombies, en onderaan het scherm heb ik constant een beeld op het gezondheidsniveau van de digitale held die ik gedaante geef. Elke geslaagde uithaal van een zombie kost me een aantal percentpunten gezondheid, en tegen dat ik met een restant van 20% gezondheid voortstrompel, weet ik dat ik dringend op zoek moet naar een van de verbanddozen die de uitgemoorde wetenschappers in het nu door monsters overspoelde onderzoekscentrum her en der hebben achtergelaten. Het concept van een ...

In een aflevering van de Simpsons hoort Abe ("Grampa") Simpson dat zijn nieuwe vlam in het rusthuis gestorven is. Hij wijt het aan zijn afwezigheid op haar verjaardagsfeestje. " They may say she died from a burst ventricle, but I know she died of a broken heart. " Hilarisch! Wel, eh, en tragisch ook natuurlijk. In ieder geval, er blijkt echt een gebroken-hart-syndroom te bestaan ! En het zijn vooral vrouwen die hier kans op maken. High five, guys! Een plotse schok zoals een emotioneel trauma kan leiden tot hartklachten. Het lichaam maakt dan opeens een massieve hoeveelheid adrenaline en andere stresshormonen aan, waardoor het hart onregelmatig gaat kloppen. Het gebroken-hart-syndroom lijkt op een hartaanval, en is in één op de honderd gevallen ook dodelijk. Maar er zijn geen daadwerkelijke blokkades van de bloeddoorstroming.  Vrouwen blijken zeven tot negen keer meer kans hebben op dit plotselinge hartfalen. Waarom dit is, blijft voorlopig onbekend....