(Arbeids)geneeskundige sprokkels

12 juni 2019. Dat was de laatste keer dat ik een druppel alcohol aangeraakt heb. Ja kijk, nu klink ik als een ex-alcoholist. "Al 965 dagen nuchter. Bijna aan mijn muntje voor 1000 dagen!" Maar ik ben nooit een grote drinker geweest. Het is naar aanleiding van de "tournée minérale" dat ik er hier nu even over uitweid. Want de hele ceremonie vind ik nogal bijzonder. Alcohol drinken als sociale gewoonte zit zó ingebakken in onze cultuur, dat de ondertussen jaarlijkse traditie om een maand alcohol af te zweren met opzet pas in februari is gezet. Want januari, nochtans het moment dat alle goede voornemens gemaakt worden voor het nieuwe kalenderjaar, tja, dan moet je toch met wat bubbels kunnen klinken hè. Maar ik heb dus ondertussen al bijna drie jaar geen alcohol meer aangeraakt. In de maanden voor die bewuste datum had ik ook maar sporadisch een glaasje gedronken; op een aantal nieuwjaarsrecepties en zo. Eigenlijk had ik me begin dat jaar al voorgenomen om gewoonweg te...

Dit artikel is eerder verschenen in PreventActio oktober 2018. Recent verscheen in het medisch tijdschrift The Lancet een nieuwe studie over de gevolgen van alcoholgebruik voor de gezondheid. Volgens de onderzoekers is zelfs het sporadische glaasje schadelijk en moeten overheden een volledige alcoholonthouding adviseren. In ontkenning Alcohol is slecht voor de gezondheid, zo melden onderzoekers van het Institute of Health Metrics and Evaluation (IHME) in het medisch tijdschrift The Lancet. Voor wie dit als een totale verrassing komt, heb ik er zo nog een aantal: ook roken is slecht voor de gezondheid en inademen van asbestvezels is niet echt top voor je levensverwachting. Oh, en Sinterklaas bestaat niet. Voor alle bovenstaande beweringen is er namelijk al ruime tijd voldoende wetenschappelijk bewijs. Maar met alcohol blijven we toch in gezamenlijke ontkenning, omdat we er zo’n speciale band mee hebben (maar met Sinterklaas hebben we dat uiteraard ook). Maatschappi...

Het interuniversitair onderzoeksproject UP-TO-DATE heeft in november 2017 een nieuwe richtlijn opgesteld van screening naar alcoholgebruik, voor de arbeidsarts. Deze heeft de onderzoeker en referentie ter zake Marie-Claire Lambrechts vorig jaar ook op de Nationale Dagen voor Arbeidsgeneeskunde gepresenteerd ( link naar de powerpoint ). Nu zal die een dezer dagen ook gevalideerd worden door CEBAM; hoog tijd om er eens een blogartikel aan te wijden. Het systeem zit best wel goed in elkaar. De AUDIT heeft tien vragen met elk een score van 0 tot 4; de totaalscore bepaalt het risico. Het acroniem staat voor "Alcohol Use Disorders Identification Test". Tien vragen? Wie heeft tijd om bij iedereen tijdens een toch al zo kort periodiek onderzoek tien vragen te stellen, alleen maar over alcoholgebruik? Geen nood, er is een screening voor de screening: het volstaat al om drie eenvoudige vragen te stellen; dit is de AUDIT-C. Hoe vaak drink je alcohol? 0  Nooit 1 ...

Levo-Erythropoietic Endogenic Fenotyl en Giga-Endothelial Zoonic Oxygenated Nutrient Deliverer* . Deze twee bestanddelen met haast magische eigenschappen zitten (weliswaar in geïnactiveerde vorm) in je drinkwater!   Deze middelen zijn niet gepatenteerd, en hebben dus een minimale kost. Het volstaat om dit dagelijks in te nemen, en je levensverwachting en levenskwaliteit schieten spectaculair de hoogte in.   Er zijn enkel een aantal bijkomende, maar eenvoudige richtlijnen waar je aan moet houden om er ook het weldadige effect van te hebben.     Opname De bestanddelen, opgelost in het drinkwater, worden door orale inname via het gastro-intestinaal stelsel in het lichaam opgenomen. Ze zijn naast kraantjeswater ook in flessenwater terug te vinden. De trans-cellulaire opname in het duodenum, jejunum en ileum kan zowel worden gefaciliteerd als geïnhibeerd door bepaalde voedingsmiddelen. Zo zijn voedingsvezels ster...

Okee, scenario: het is zes uur, en je hebt genoten van een voortreffelijke avondmaaltijd. Je sluit het af met een lekker kopje koffie. Nog eentje? Why not. Vijf uur later, tegen elf uur ’s avonds, probeer je de slaap te vatten. Maar het lukt niet. Waarom niet? Dat leg ik hieronder uit.   Koffie en gezondheid Om te beginnen: is koffie slecht voor je gezondheid? Gezien de hoeveelheid troost die we wereldwijd naar binnen gieten, en de interesse die hier bijgevolg over bestaat, zijn hier al enorm veel onderzoeken naar verricht. Conclusie: misschien wel, misschien niet; men is er nog steeds niet over uit. Dat op zich is al een geruststelling. Want moest er uiteindelijk toch een definitief bewezen negatief effect op de gezondheid zijn, zal het eerder (heel) beperkt zijn. Alleen opletten tijdens de zwangerschap: vrouwen die elke dag minstens 200 mg cafeïne dronken (twee koppen koffie, 2,5 blikjes Red Bull of vijf blikjes cola), liepen volgens een onderzoek tweema...

En uiteraard doel ik hier op de “code 69” die in bepaalde omstandigheden zal worden genoteerd op het rijbewijs. Of wat dacht je anders?   Al op 25 april 2015 is richtlijn 2051-653 verschenen in het Europees Publicatieblad. Deze richtlijn wilt de codes op de rijbewijzen in gans Europa harmoniseren, opdat bijvoorbeeld een code 69 in elk Europees land hetzelfde betekent. Code 69 doelt op het verplicht gebruik van een alcoholslot; tot dusver werd in België hiervoor code 112 gebruikt. Niet langer dus.   In feite worden een hele reeks codes geharmoniseerd. Er zijn een aantal nieuwe bijgekomen, een aantal zijn vereenvoudigd, en een aantal zijn geschrapt. Op het attest voor de kandidaat van groep 2 staan nu de nieuwe codes (ook voor groep 1 ). Code 69 moet je handmatig toevoegen onder "aanpassingen aan het voertuig", by the way. Ook de documenten voor het oogonderzoek door de oogarts zijn gewijzigd (ook voor groep 1 ).   België had tot 1 januar...

Haast elke dag zie ik wel iemand bellen terwijl hij of zij aan het rijden is; en elke keer erger ik me weer: waarom investeren ze niet even 50 euro in een handenvrij toestel?  Maar eigenlijk maakt dat niet zoveel uit. Het is niet de hand die van het stuur af is die het bellen tijdens het rijden zo gevaarlijk maakt (het helpt natuurlijk ook niet), maar de aandacht die van de weg af is, en gericht op de spreker aan de lijn. Zoals uit onderzoek steeds duidelijker blijkt: de mens is een verschrikkelijke multitasker. Dus ofwel let je op de weg, ofwel geef je aandacht aan de beller.  De sociale situatie is niet te vergelijken met de aandacht die je richt op een medepassagier, die wijselijk zijn mond houdt wanneer het verkeer wat te druk wordt, of behulpzaam "OH MIJN GOD EEN VRACHTWAGEN WE GAAN ERAAN" roept, wanneer je eventjes over de witte streep gaat (en werkelijk, mijn lieve echtgenote, het was nergens voor nodig om zo dramatisch te doen). Het is - gelukkig ...

Een van onze belangrijke klanten (wel, ze zijn uiteraard allemaal belangrijk) heeft me advies gevraagd naar aanleiding van de persartikelen rond Andreas Lubitz, de copiloot die vorige week een Airbus van Germanwings liet crashen in de Franse Alpen. Hij blijkt namelijk jaren geleden al behandeld te zijn voor zelfmoordneigingen. De vraag stelt zich dan ook: had dit voorval vermeden kunnen worden als de werkgever op de hoogte was? En meer concreet voor "mijn" werkgever en diens lokale hiërarchie: wat kunnen/moeten zij doen wanneer ze een werknemer hebben met mogelijk risico op zelfmoord? Dhr. Lubitz was een copiloot in Duitsland, en de wetgeving is er iets anders dan hier. Dus zal ik voor dit voorbeeld deze casus even hypothetisch transponeren op de toestand in België. In de Belgische wetgeving wordt een functie als (co)piloot beschouwd als een veiligheidsfunctie. De precieze definitie hiervan staat beschreven in artikel 2 van het Koninklijk Besluit van 28 mei 200...

Of nee wacht, SPRITE is het beste redmiddel tegen een kater! Zo lees ik het toch op verschillende nieuwssites, zoals bvb. die van Het Laatste Nieuws . "Chinese onderzoekers hebben 'Sprite' tot beste middel gekroond om een kater te bestrijden..." "De onderzoekers onderzochten de 'helende' werking van een zestigtal drankjes en daarbij kwam 'Sprite' verrassend als effectief middeltje uit de bus. De extracten van citroen en limoen zorgen ervoor dat onze lever een bepaald enzym sneller aanmaakt. En dat enzym zorgt op zijn beurt voor een snelle afbraak van alcohol." Uit nieuwsgierigheid ben ik wat verder gaan zoeken naar de bron van dit nieuwsartikel. En via verschillende websites ben ik tot het originele nieuwsartikel geraakt op Chemistry World . Geen vermelding hier van extracten van citroen of limoen. Wel dat een aantal dranken, waaronder Sprite en bruisend water, de activiteit van alcohol dehydrogenase (ADH) verlagen en de activiteit va...

Huidkankercellen hebben een andere geur. Amerikaanse onderzoekers vergeleken de lucht boven een aantal huidkankercellen met die boven gewone cellen. De chemische samenstelling van die lucht verschilde. Een profiel voor de geur van kankercellen kan worden opgesteld. Op termijn zou zo een goedkope en pijnloze manier van testen kunnen ontwikkeld, ter vervanging van de biopsie. Ook andere onderzoekers werken aan manieren om kanker op te sporen aan de hand van geur. Zo worden er honden getraind om blaaskanker in urinemonsters op te sporen door eraan te ruiken. Het gebruik van het reukorgaan als diagnosemiddel is niet nieuw. Een sterk ontregelde diabetes bijvoorbeeld geeft een karakteristieke fruitgeur van de adem, door de aceton die wordt geproduceerd bij diabetische ketoacidosis. De ernst van een infectie kon men al inschatten door de geur die vrijkwam boven de wonde. Of om het minder ver van huis te zoeken: een acute opstoot van ethylisme evalueer ik onder meer door de karakteristieke eth...

Men heeft het de voorbije jaren al vaak gehad over de weldadige effecten van (dan nog liefst rode) wijn, maar daar is men de laatste tijd toch wat op teruggekomen. Zo zou het bvb. ook de alcohol op zich zijn die (bij matig!) gebruik een mild positief effect heeft op de gezondheid, en niet rode wijn. En nu blijkt uit een onderzoek uit Duitsland dat te veel wijn drinken de hersenen meer beschadigt dan bier of sterke drank. Nu zijn onze oosterburen fervente bierdrinkers, maar ik neem wel aan dat ze hun onderzoek niet in een bepaalde richting hebben geduwd om de Fransen een loer te draaien. Wetenschappers van de Universiteit van Göttingen ontdekten in hun onderzoek naar de effecten van zwaar drinken, dat de hippocampus bij mensen die veel wijn drinken tot tien keer smaller is dan bij degenen die bier of borrels drinken. De hippocampus is het deel van de hersenen dat onder meer te maken heeft met het geheugen. Het is ook een van de eerste delen van het brein dat door de ziekte van Alzh...

In mijn blogartikel " Light kanker met een snuifje suiker " vermeldde ik langs de neus weg dat één joint voor vijf sigaretten telt,  door het ontbreken van een filter, het hoger teergehalte en de andere inhalatietechniek. Nu blijkt dit uit een studie uit Nieuw-Zeeland toch niet helemaal te kloppen. De rook van een joint is namelijk even kankerverwekkend als die van twintig sigaretten. En dan heb ik het nog niet over een verminderde longfunctie , emfyseem en spontane pneumothorax . Daar heeft men het helaas quasi nooit over in het debat over een mogelijke legalisering van marihuana.

Een paar glazen alcohol zijn goed voor het geheugen, volgens een recente studie . Tot dusver het drinken om te vergeten. Maar alcohol behoort tot de categorie van hard-drugs. Langdurige overmatige alcoholconsumptie kan leiden tot het syndroom van Korsakov , waarbij onder meer geheugenstoornissen van het korte-termijngeheugen optreden. Vergeet het dus maar. Enkele glazen alcohol per dag zijn goed voor de gezondheid. Onderzoekers uit Nederland hebben nu zelfs aangeraden om i.p.v. een dagelijkse consumptie van twee glazen alcohol voor de man en één glas voor de vrouw, respectievelijk drie en twee glazen te adviseren. Maar op een bijeenkomst van de Europese Kanker Organisatie in Barcelona heeft men gewaarschuwd dat het drinken van drie glazen alcohol per dag bij vrouwen het risico op borstkanker met dertig percent doet stijgen, wat het even risicovol maakt als het roken van een pakje sigaretten per dag. Voor vrouwen wordt het dus als het ware dansen op het slappe koord: drink twee...

Een tijd geleden heb ik het gehad over drugtesten bij werknemers . Daar heb ik even de CDT-test aangehaald. Hier ga ik wat over uitweiden. Enige tijd geleden heb ik namelijk voor het werk informatie vergaard over deze relatief ongekende test. --- Onderzoek bij alcoholgebruik De arbeidsgeneesheer kan op basis van de anamnese en het lichamelijk onderzoek een vermoeden hebben van overmatig alcoholgebruik bij de onderzochte werknemer.  Om dit te bevestigen kan de arts een laboratoriumonderzoek aanvragen. Aanvullend op testen die verband houden met de leverfunctie (GGT en GPT) en de gemiddelde grootte van de rode bloedcel (MCV) wordt sinds enkele jaren vooral de meting van CDT aangevraagd. Het bepalen van de alcohol concentratie in bloed heeft alleen zin binnen enkele uren na inname, bijvoorbeeld bij een verminderd bewustzijn. Geen enkele methode is sluitend. Een afwijkend resultaat is niet uitsluitend op alcoholgebruik terug te voeren. Carbohydraat deficiënt transferrine Het ijze...

Is alcohol slecht voor de zwangerschap? Het antwoord is volmondig ja. Al in de jaren 70 was er een vermoeden over het nadelige effect van alcohol op de zwangerschap. Enkele grootschalige Amerikaanse onderzoeken hebben bevestigd dat alcohol gevaarlijk is voor de zich ontwikkelende foetus en dat het beter is om absoluut geen alcohol te gebruiken tijdens de zwangerschap. Vóór de zwangerschap Er zijn aanwijzingen dat het gebruik van alcohol kan leiden tot verminderde vruchtbaarheid bij de vrouw. Alcohol kan ook het sperma op verschillende manieren beïnvloeden: Het aantal zaadcellen en de beweeglijkheid nemen af. Ook veranderen zaadcellen van grootte waardoor de versmelting met de eicel gehinderd wordt. Verder kunnen er veranderingen optreden in het genetisch materiaal. Als een vrouw zwanger wil worden, is het dus zowel voor de vrouw als voor de man de veiligste keuze om te stoppen met drinken. Tijdens de zwangerschap Zelfs bij een gemiddeld consumptieniveau van minder dan één gl...

Het leven is niet altijd eerlijk. Niet iedereen krijgt dezelfde kansen, wordt op dezelfde manier behandeld. Zo is het altijd geweest, en zo zal het naar alle waarschijnlijk ook altijd blijven. Maar nu heb ik een artikel gelezen, waarin staat dat een studie heeft aangetoond dat mensen die oneerlijk behandeld worden, ook meer kans hebben op hart- en vaatziekten. Om preciezer te zijn, mensen die de indruk hebben oneerlijk behandeld te worden. Een klein, maar toch significant verschil. Op reis bvb. heb ik al gemerkt dat sommige medereizigers van het kleinste ongemak een drama maakten. Het eten was niet goed. De gids sprak geen Nederlands. Het was te druk. Het weer was te koud. Te warm. Te vochtig. Te droog. En waarom gebeurde dit toch altijd alleen met hen? Wel, die mensen - de écht oneerlijk behandelden en diegenen die dat enkel denken - hebben dus blijkbaar 55% meer kans op een hartinfarct, een hartaandoening, of retrosternale last (pijn achter het borstbeen). Dat is pas een self-...

Een tijd geleden heb ik het al eens gehad over drugs en rijvaardigheid en drugtesten bij werknemers . Gisteren heb ik een cluster gehad van druggevallen. Tijdens de periodieke onderzoeken op een bedrijf, diende ik bij een aantal mensen ook hun medische schifting te verlengen. Zo ook bij een jonge werknemer, die niet alleen af en toe collega's dient te vervoeren, maar ook vaak met de heftruck rijdt (en dus een veiligheidsfunctie heeft). Ik zag eigenlijk onmiddellijk dat er iets niet in de haak was met die kerel. Hij leek wat verward, praatte uitzonderlijk langzaam, deed wat lacherig en zijn bewegingen waren wat ongecoördineerd. Zijn adem rook ook wat naar alcohol, maar dronken leek hij me ook weer niet echt te zijn. Zijn evenwichtstest was ook normaal, maar ik vroeg hem toch op de man af of hij gedronken had. Waarom vraag je dat, antwoordde hij. Omdat er toch iets scheelt aan die evenwichtstest, zei ik. En omdat ik zie dat je onder de invloed bent. Waarop hij toegaf dat hij de...