Een lange tijd geleden, toen ik nog in het lager onderwijs zat, kregen we van onze leraar “meester Crabbé” een boek met verzen en gedichten. Elke week moesten we hieruit een tekst memoriseren, en dan voor de klas voordragen. Dat is nooit echt mijn ding geweest, maar om de een of andere reden is er een gedicht dat haast een kwarteeuw later nog steeds in mijn geheugen gegrift staat.
Er was eens een professor
Die at betonnen pap.
Dat deed hij niet uit honger,
Maar voor de wetenschap.
Zijn vrouw stond luid te huilen
En riep bij iedre hap:
“Ach, Hendrik, neem tenminste
Een beetje bessensap”.
Ja, het is een veeg teken van ouderdom, wanneer iemand teksten uit zijn jeugd begint te declameren. Maar ik moest onwillekeurig aan dit gedicht van Daan Zonderland denken, toen ik wat info over veenbessensap ging opzoeken. En vandaar, naarstige lezer, dat u verblijd wordt met deze korte bloemlezing uit mijn roemrijk verleden. Ahum.
Maar nu terzake. Regelmatig veenbessensap drinken, vermindert de kans op herhaalde urineweginfecties.
Maar één onderzoek zegt op zich nog niet zo veel. Als de test niet volgens correcte, wetenschappelijke principes wordt uitgevoerd, kun je tot totaal verkeerde conclusies komen. Maar gelukkig zijn er de Cochrane reviews.
De term “Cochrane review” is in de geneeskunde een wereldvermaard begrip. Het is een publicatie door de Cochrane collaboration. Dit instituut tracht belangrijke vragen in de geneeskunde te beantwoorden via evidence-based medicine. Daartoe maken de leden van het instituut gebruik van een meta-analyse van gecontroleerde klinische onderzoeken. Wat houdt dit in? Ze gaan zoveel mogelijk onderzoeken over een bepaald onderwerp verzamelen. Ze kijken of ze goed zijn uitgevoerd; sommige onderzoeksmethoden slaan namelijk nergens op, de waarde van die resultaten is nul. Van alle artikels die overblijven, gaan ze kijken wat de uiteindelijke conclusie van al die onderzoeken is. Zo heeft onlangs een meta-analyse van alle onderzoeken over homeopathie, waar alle “junk”-artikelen uit geweerd waren, nog maar eens bewezen dat het uitsluitend een placebo-effect betreft. Maar dat terzijde.
Een maand geleden is een Cochrane review verschenen over het effect van veenbessensap op urineweginfecties. De onderzoekers hebben besloten dat er enige evidentie is van een positief effect bij vrouwen met terugkerende urineweginfecties. Het effect bij andere groepen is minder duidelijk. Het was ook niet duidelijk wat de optimale dosis is, of de beste manier van toediening (sap, tabletten of capsules).
Dus om te besluiten: Ik kan aanbevelen om regelmatig veenbessensap te drinken indien je gevoelig bent aan urineweginfecties. Het is gemakkelijk te verkrijgen en is een goed alternatief voor antibiotica en andere medicatie. Over de curatieve effectiviteit ervan bij het eten van betonnen pap, kan ik me evenwel niet uitspreken.