Doorgaan naar hoofdcontent

Naar een andere invulling van het gezondheidstoezicht?

Recent was ik op de Nationale Dagen voor Arbeidsgeneeskunde, en verschillende collega's hebben me aangesproken over mijn blog. Danny De Baere vermeldde me zelfs in zijn presentatie over Beswic. Dat vind ik uiteraard heel leuk; deze voorvallen hebben een plaats gekregen in mijn dankbaarheidsdagboek.

But anyway, ik kreeg een aantal keren de vraag hoe het nu zit met de veelbesproken, nakende aanpassing van de frequentie van de periodieke arbeidsgeneeskundige gezondheidstoezichten, en of ik hier niet over zou kunnen bloggen. Dus bij deze.


De visienota's

De vraag tot aanpassing van de frequenties van het gezondheidstoezicht is zeker niet nieuw. Het doel was altijd om te komen tot een doelgerichter gezondheidstoezicht, waarbij er meer tijd zou vrijkomen voor onder meer een actieve rol in het diagnosticeren en oplossen van werkgerelateerde problemen.

Dit werd in 2007 zo geformuleerd in de "werkgroep VWVA Jongeren", onder leiding van prof. Lode Godderis, en waar ik ook deel van uitmaakte. In tien punten stelden we een nieuwe toekomstvisie voor, met onder meer een anders ingericht gezondheidstoezicht.

In 2008 publiceerde Co-Prev de tekst “10 krachtlijnen voor de toekomst”. Hierin werd de noodzaak  om de organisatie van het gezondheidstoezicht te moderniseren geformuleerd; een nieuw consensusdocument is verschenen in januari 2017. Dit adviseert een periodieke gezondheidsbeoordeling, één jaar op twee uitgevoerd door een anamnese en klinisch onderzoek door de arbeidsarts, en in het tussenliggende jaar een gerichte en gestandaardiseerde bevraging, biomonitoring, of andere gerichte onderzoeken.

In 2009 heeft de FOD WASO via de BbvAg-APBMT een enquête laten uitvoeren bij arbeidsartsen zelf, met onderstaande consensus:
  • toegang voor de arbeidsarts voor iedereen
  • periodiciteit in functie van risico én individu (leeftijd, (on)gezondheid, ...)
  • meer taken aan verpleegkundigen
  • de rol in re-integratie van zieke werknemers versterken
  • het toenemend belang van algemene gezondheidspromotie
  • de arbeidsarts zou coördinerend moeten kunnen zijn
Er verscheen in 2012 een gemeenschappelijk standpunt van de vertegenwoordigers van de BbvAg-APBMT, VWVA, SSST en VVIB-AMTI over de toekomst van de arbeidsgeneeskunde in België. De belangrijkste conclusies waren: 
  • arbeidsgeneeskunde voor iedereen
  • meer aandacht en dus meer tijd voor probleemsituaties en zowel collectieve als individuele behoeften
    • betere opvolging voor werknemers met problemen
    • meer aandacht voor werkhervatting na ziekte en re-integratie (disability management)
  • globale forfaitaire financiering binnen de huidige begrotingsenveloppe
  • gezondheidspromotie in de werkomgeving
  • verhoogde inzet van verpleegkundigen voor allerlei opdrachten
  • goede opleiding en "evidence-based" werken

De huidige stand van zaken

In 2016 gaf de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk een negatief advies op een eerste ontwerp-Koninklijk Besluit (OKB) over de aanpassing van de frequentie en invulling van het periodieke gezondheidstoezicht; gevolgd door aanvullende adviezen in maart en juli 2017.

Momenteel is overleg over een nieuw OKB in een finale fase. Mogelijk volgt een consensus in de komende weken(!), met dan een nieuw advies van de Hoge Raad.

Indien goedgekeurd, zal het nieuwe KB een significante impact hebben op de werking van het gezondheidstoezicht door de externe diensten voor preventie en bescherming op het werk. Het is zelfs mogelijk dat het al vanaf 1 januari 2019 in voege zal gaan.

Maar het is een heel gevoelig dossier en het kan zeker nog alle kanten uitgaan. Ik waag me er dus op dit moment niet aan om al concreet over de inhoud ervan te bloggen; daar wacht ik mee tot het definitief is. Ben je wat teleurgesteld? Ik ken alleszins een aantal mensen die bij het lezen van deze alinea een zucht van verlichting slaken ;-).

Update 14/12: na de meeting van de Hoge Raad nog geen akkoord; nieuwe vergadering op 25/01/2019.

Een iets "veiliger" onderwerp is het al in juli gepubliceerde advies van de Hoge Raad over de tarieven en de prestaties van de externe diensten voor preventie en bescherming op het werk. Zal ik het daar in afwachting over hebben in mijn volgend artikel...

Populaire posts van deze blog

Nieuwe nieuwsbrief: Wijs op Werk

Update juli 2026 - de nieuwsbrief heet nu Wijs op Werk Wat hieronder staat is nog altijd juist, alleen de naam en de plek zijn veranderd. De nieuwsbrief verschijnt vanaf nu als Wijs op Werk , met een eigen website: wijsopwerk.be . Waarom de naamswissel? "Werk" dekt beter waar het over gaat: welzijn, preventie, verzuim- en re-integratiebeleid, wetgeving, en wat AI daar concreet mee doet. Wekelijks, met daarbij een persoonlijk essay dat alleen in de eigen nieuwsbrief verschijnt. Alle edities en alle artikels staan voortaan op wijsopwerk.be . Inschrijven kan daar rechtstreeks: wijsopwerk.be/nieuwsbrief . -- Juli 2025 Sinds kort heb ik op LinkedIn een nieuwsbrief gelanceerd: Wegwijs in welzijn. Daarin bundel ik wekelijks de artikels die ik publiceer over welzijn, preventie en arbeidsgezondheid. De reden? Er verschijnt zoveel informatie, wetswijzigingen en opinies dat het soms moeilijk is om het overzicht te bewaren. Met deze nieuwsbrief wil ik alles bundelen en gestructureerd ...

Nieuwe artikels

Ik ben nog aan het overwegen hoe ik mijn publicaties op lange termijn ga aanpakken—of ik verder werk aan mijn blog, artikels zowel op LinkedIn als hier blijf delen, een onderscheid maak op basis van onderwerp, of een andere richting insla. Voorlopig kan je al mijn nieuwe artikels terugvinden op mijn LinkedInpagina via deze link: https://www.linkedin.com/in/edelhartkempeneers/recent-activity/articles/ .

Nieuw advies van de HGR: Maatregelen om de schade en risico’s van alcoholgebruik te beperken, ook op het werk

Alcoholgebruik brengt aanzienlijke gezondheids- en maatschappelijke risico’s met zich mee. Het beperken van de schade en risico’s vereist een brede aanpak op maatschappelijk, individueel en contextspecifiek niveau, zo stelt de Hoge Gezondheidsraad (HGR) in haar recentste advies. In dit artikel belicht ik de belangrijkste aanbevelingen, en wat dit betekent voor werkgevers. De impact van alcoholgebruik Alcohol is wereldwijd een van de belangrijkste oorzaken van ziekte en sterfte. Het verhoogt het risico op cardiovasculaire aandoeningen, kanker, psychische stoornissen en leverziekten. Daarnaast heeft het ernstige maatschappelijke gevolgen zoals verkeersongevallen, agressie, en verlies van productiviteit. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er geen veilig consumptieniveau is zonder gezondheidsrisico’s. Daarom adviseert de HGR om maatregelen te nemen die zowel gericht zijn op het verminderen van alcoholgebruik als op het beperken van de schade ervan. Een geïntegreerde aanpak: drie pij...