Zoethoudertje

De broer van mijn vrouw houdt van uitgaan. Regelmatig (maar al een stuk minder sinds hij getrouwd is - whipped!) schuimt hij met een aantal van zijn goede kameraden de cafés af, op zoek naar troostrijk vocht. En de eropvolgende dag, wanneer mijn vrouw en ik mijn schoonouders bezoeken, zie ik aan de zware wallen onder de ogen, dat hij daadwerkelijk tot in de vroege uurtjes ernaar heeft moeten zoeken. Hij begint ook een dagje ouder te worden, mijn schoonbroer, en de zoektocht begint een steeds grotere tol te eisen van zijn nu al aftakelend lichaam. Aan de vooravond van zijn overgang naar de grote "drie-nul" zag het er zelfs bijna naar uit dat hij zijn geliefde nachtelijke uitspattingen zou moeten opgeven.

Maar nu heeft hij een ontdekking gedaan, die hem naar eigen zeggen een heropleving heeft bezorgd: zoethoutthee. Als een trouwe waakhond houdt dit middel bij hem de anders onvermijdelijke kater op afstand. Zijn doorgaans zo wispelturige darmen worden rustiger onder de invloed van dit zoethoudertje. Hij voelt zich dankzij zoethoutthee als herboren, een nieuwe mens - dit alles aan de binnenkant, wel te verstaan. Van buiten gaat de aftakeling - helaas - onverminderd verder.

Jubilant over zijn tijdelijk herwonnen jeugd, wil hij dit wondermiddel delen met de rest van de mensheid. Dus komt hij bij mij terecht. "Edelhart," zegt hij, "ik weet dat jouw blog door duizenden, misschien wel miljoenen mensen wordt gelezen. Kun je het niet eens hebben over zoethoutthee?" En in mijn oneindige barmhartigheid heb ik hierin toegestemd.

Zoethout is in essentie de wortel van Glycyrrhiza Glabra. Het bevat de zoetstof glycyrrhizinezuur, waardoor het (vooral in het verleden) geliefd was als "snoepgoed" bij kinderen. Nu nog wordt zoethout gebruikt bij de productie van drop, wat vooral bij onze Noorderburen een grote afzetmarkt heeft.

Biochemische studies geven aanwijzingen dat glycyrrizinezuur 11-beta-hydroxysteroïd dehydrogenase inhibeert. En dit enzym inactiveert cortisol. Wat doet zoethout dus? Het geeft een hypermineralocorticoïd-achtig effect. Of om het eenvoudiger te stellen: het lijkt alsof je cortisone neemt. Maar het gaat om lichaamseigen cortisol, dat is dus niet zo slecht als het klinkt. Het kan als dusdanig bvb. astmaklachten verminderen. De effecten zijn ook volkomen omkeerbaar zodra je stopt met het nemen van het glycyrrizinezuur.

Bij zowel zoethout als het gezuiverde glycyrrizinezuur zijn bovendien nog een aantal andere positieve werkingen geobjectiveerd:

• Het heeft een beschermend effect tegen maagzweren, mogelijk door een remming van de productie van maagzuur en waarschijnlijk ook door een effect op het virus H. Pylori
• Het heeft een antivirale werking; dit kan van nut zijn bij keelontstekingen en bronchitiden - zoethout wordt al eeuwenlang bij de behandeling hiervan toegepast, maar ook als adjuvanstherapie (ja kijk, ik gebruik graag moeilijke woorden) van HIV, of als behandeling van een chronische virale hepatitis
• Het heeft een beschermend effect op de lever - kan dus gebruikt worden als preventieve bescherming tegen leverkanker, en ook bvb. bij een virale hepatitis
• En uit een zeer recent onderzoek is bovendien nog gebleken dat het ook een spierontspannend effect heeft (wat mijn schoonbroer dus al eerder wist)

Glycyrrizinezuur lijkt op basis van de onderzoeken niet teratogeen of mutageen te zijn, en kan onder bepaalde omstandigheden zelfs anti-genotoxisch werken.

Bij dit alles moet wel vermeld worden dat deze effecten voornamelijk gevonden zijn bij het gezuiverde glycyrrizinezuur. De beschikbaarheid van deze stof ligt lager bij de consumptie als zoethout.

Toch nog even een waarschuwing: glycyrrizinezuur heeft ook wel een bloeddrukverhogend effect. Niet verschrikkelijk gevaarlijk, maar best wordt toch de dagelijkse hoeveelheid drop onder de 200 gram te houden. Mensen met een te hoge bloeddruk blijven er misschien best geheel van af.

Maar als algemeen besluit kan ik zeggen dat zoethoutthee inderdaad een goed idee is.