Doorgaan naar hoofdcontent

Heb je apneu?

Een tijd geleden heb ik het gehad over slaapapneu en rijgeschiktheid, in mijn blogartikel Luide Snurkers. Onlangs nog heb ik gelezen dat apneu-patiënten door hun slaapgebrek een zevenmaal grotere kans op verkeersongelukken hebben. Ik weet wel niet of de onderzoekers rekening hebben gehouden met het feit dat een aantal van die apneuers ook behoorlijke drinkebroers zijn (en ik meen me te herinneren dat alcohol en rijden ook niet zo goed samengaan), maar dat terzijde.
Zoals ik dus al in het eerder blogartikel had uitgelegd, stokt bij apneu de ademhaling tijdens de slaap geregeld meer dan 10 seconden. De hersenen krijgen in de smiezen dat hun zuurstofvoorraad behoorlijk aan het slinken is, en ze trekken aan de alarmbel. De arme apneu-patiënt zal zo tal van keren tijdens de nacht door de eigen hersenen gewekt worden (meestal zonder dit te merken), en is hierdoor vaak 's morgens niet uitgerust. Hij of zij heeft daardoor een kleiner concentratievermogen en een groter risico om achter het stuur in slaap te vallen.

Arbeidsongeschiktheid komt bij mensen met apneu opvallend veel voor: zo'n 30 procent. Het aantal apneu-patiënten in België wordt ergens tussen de 45.000 en 60.000 geschat. Ruim de helft daarvan loopt onbehandeld rond - of ligt ergens te slapen. De vrij vage klachten, zoals slaperigheid, prikkelbaarheid, vergeetachtigheid en hoofdpijn, worden vaak verward met een burn-out of depressie, of natuurlijk ook het populaire chronisch vermoeidheidssyndroom.

Maar nu het goede nieuws: slaapapneu is redelijk goed te behandelen, soms al door het dragen van een neusclip of een beugeltje. Bij de ernstige vorm wordt vaak gekozen voor een zogenaamde continue positieve drukbeademing, dit heet ook wel CPAP. Dit is een soort omgekeerde stofzuiger, die met slang en neuskap een overdruk geeft in de neus-keelholte, waardoor deze niet langer kan dichtklappen.

Maar goed. Iedereen voelt zich wel eens vermoeid, of prikkelbaar, of is wel eens vergeetachtig, maar dit betekent natuurlijk niet automatisch dat je slaapapneu hebt. De enige methode om dit met volstrekte zekerheid te gaan bepalen, is een polysomnografie (een duur woord voor slaaponderzoek). Dit omvat wel een nachtje in het ziekenhuis, met voorafgaand een gesprek met een pneumoloog en soms zelfs een psycholoog (voor de moeilijke gevallen). Het is dus nuttig om de kans dat dit allemaal nodig is, op voorhand in te gaan schatten.

Eén manier om slaapapneu te gaan evalueren is door aan je wederhelft te vragen of je snurkt. En belangrijker, of je soms stopt met ademen... (niets te horen)... (leeft hij nu nog)... PLOTS wat knorrende geluiden maakt, je omdraait of zo, en dan zalig verder snurkt. En dit minimaal vijf maal per uur, de ganse nacht door.

Geen wederhelft, of zit die 's nachts ook gelukzalig te ronken in plaats van vol spanning naar je al dan niet stokkende ademhaling te luisteren? Dan zijn er een aantal risicofactoren voor het hebben van slaapapneu, die je wellicht interessant zult vinden. Veel alcohol drinken bijvoorbeeld is zo een risicofactor. In dat geval is de behandeling simpel. Minder alcohol drinken. Indien dit je probleem was, gelieve dan de vergoeding voor deze raadpleging aan mij op te sturen. Ik aanvaard ook Visa, Mastercard en Paypal.

Een andere belangrijke risicofactor voor slaapapneu is overgewicht. Is je BMI boven de 30, je buikomtrek (waist circumference) boven de 94 (man) of 80 (vrouw), of is je verhouding tussen buikomtrek en heupomtrek (waist-hip-ratio) boven de 0,9 (man) of 0,8 (vrouw)? Dan heb je een verhoogd risico op slaapapneu. De behandeling is ook weer simpel. Afvallen. Wederom, indien dit je probleem was, gelieve de vergoeding voor deze raadpleging aan mij op te sturen.

Nu, bovenstaande factoren verhogen dan wel het risico, maar je kan een volstrekte geheelonthouder zijn, en een wespentaille hebben, en toch slaapapneu hebben.
Er zijn een aantal methodes om in te schatten in welke mate je slaperig bent. Als je bvb. tijdens het lezen van deze tekst in slaap bent gevallen, ben je te slaperig. En bovendien een barbaar. Hoe is het mogelijk, in slaap vallen bij het lezen van mijn tekst!

Zoek je een meer gestandaardiseerde methode, dan heb je nog de Epworth schaal.

Vul onderstaande lijst zo correct mogelijk in met een cijfer van 0 tot 3:
0 = ik zal nooit indommelen
1 = er is een kleine kans tot indommelen
2 = er is een redelijke kans tot indommelen
3 = de kans is groot dat ik indommel

1. Zitten en lezen:
2. TV kijken:
3. Zitten, inactief zijn in een publieke plaats (bvb. vergadering, theater):
4. Als passagier in een wagen gedurende een uur zonder onderbreking:
5. Als u gaat liggen na de middag (indien de omstandigheden het toelaten):
6. Zitten en praten met iemand:
7. Rustig zitten na een middagmaal zonder alcohol:
8. In de wagen wanneer deze stilstaat gedurende enkele minuten:

Als je een totale score hebt van 11 of meer, ben je te slaperig, en moet je je huisarts contacteren voor verdergaand onderzoek. Maar vooraleer je dat gaat doen, vergeet zeker niet de vergoeding voor mijn evaluatie aan mij op te sturen. Zoals ik al aangaf, ik aanvaard ook Visa, Mastercard en Paypal. En ga nu maar lekker slapen.

Populaire posts van deze blog

Moderne lotusvoeten

Vandaag verscheen een artikel op VRT NWS , dat schoenen met hoge hakken (voorlopig) lijken te hebben afgedaan. Nu kan ik eindelijk een tekst die ik al sinds begin 2020 als "draft" heb staan, publiceren! Wanneer we lezen over de praktijk van het voetinbinden in het oude China, gruwelen we van zulke barbaarse martelpraktijken. Hoe heeft een schoonheidsideaal ooit in zulke mate kunnen ontsporen? Nochtans bezondigen wij ons aan gelijkaardige praktijken, alleen is het moeilijker om zulke dingen objectief te beoordelen, wanneer je zelf in die cultuur verweven zit. Voetinbinden Ik ga dit cultureel gegeven toch even kaderen. De praktijk van voetinbinden heeft zich in China ontwikkeld tijdens de Tang-dynastie (618-907 na Chr.). Het hield in dat men bij jonge meisjes de voeten omzwachtelde. De vier kleine tenen werden naar binnen geplooid en braken uiteindelijk vanzelf. De grote teen bleef recht. Het resultaat was een "lotusvoetje". Dit gold als een teken van wels

Jicht en jus (d'orange)

Recent heb ik gelezen dat softdrinks een jichtopstoot kunnen veroorzaken! Drinken van twee gesuikerde softdrinks per dag zou de kans op een jichtopstoot met 85% doen stijgen. Het vruchtsuiker (fructose) is verantwoordelijk voor dit verhoogd risico, dieetdranken geven geen probleem. Ook andere producten die fructose bevatten (fruitsappen, appels en sinaasappels) geven een verhoogde kans op jicht!? Kijk, dat is dus nieuw voor mij. In alle overzichtslijstjes voor jichtlijders vind je net terug dat je fruit naar believen mag nuttigen. Snoepjes die fructose bevatten moet je dan weer vermijden. Ja, het wordt soms verwarrend. Jicht is een reumatische aandoening. Ze is al heel lang geleden beschreven.  De Griekse geneesheer Hippocrates had het er 25 eeuwen geleden al over. Men dacht wel altijd dat jicht een gevolg was van een overdaad aan alcohol en rijkelijke maaltijden. De jichtlijder kreeg alle schuld voor zijn ziekte in de schoenen geschoven. Maar het is een te hoog urinezuurgehal

Goed nieuws en slecht nieuws

Wat wil je het eerste horen? "Okee, ik heb goed nieuws en slecht nieuws." Je hebt deze zin ongetwijfeld zelf al eens gebruikt. Ik zelf ook; als arts, als ouder en als manager. En waarschijnlijk heb je dezelfde neiging als ik: je begint liefst met het goede nieuws. "Okee, even de resultaten overlopen. Laat ons beginnen met het positieve..." (vriendelijke glimlach) "Ja, algemeen beschouwd waren je jaarresultaten heel goed. Zoals je kunt zien in deze grafiek, scoor je duidelijk boven het gemiddelde, op alle gemeten parameters. Maar -" "Wat zijn parameters, papa?" Tja, mijn jongste dochter is nog maar net vier, ik moet regelmatig dergelijke woorden uitleggen.  Maar plaats jezelf eens in de positie van een student die de uitslag van haar testscores gaat krijgen, of een patiënt die van zijn dokter de resultaten van een bloedanalyse te horen zal krijgen. Denk er echt over na. Wat wil je het eerste horen, het goede nieuws of het slechte ni