Doorgaan naar hoofdcontent

Ondersteuning arbeidsbeperking: bij wie kun je terecht?

Wil je als werkgever een werknemer met een arbeidsbeperking aanwerven of in dienst houden? Dan heb je een aantal mogelijkheden voor ondersteuning. Er zijn verschillende instanties die hiervoor instaan, afhankelijk van waar de werknemer woont. Ik geef een kort overzicht.



De Belgische overheid heeft dus een aantal tewerkstellingsbevorderende maatregelen uitgewerkt, die de werkgevers moet stimuleren om personen met een arbeidshandicap te werk te stellen. De bevoegdheiden zijn echter versnipperd over de verschillende gewesten en gemeenschappen, wat het niet altijd even duidelijk maakt voor de werkgevers (of werknemers met een arbeidshandicap) bij wie ze hiervoor nu eigenlijk terecht kunnen. Maar zo complex is het eigenlijk ook weer niet, zoals ik hieronder kan aantonen.

Wie

Om te beginnen, wie komt in aanmerking voor een tegemoetkoming, rechtstreeks of via de werkgever? Alle werknemers met een arbeidsbeperking. Er bestaan twee soorten arbeidsbeperking, zoals ook beschreven op de website van de VDAB.

Arbeidshandicap
Dit betekent dat je een aandoening hebt van psychische, lichamelijke of zintuiglijke aard waardoor je het moeilijk hebt om werk te vinden of om je job uit te voeren.
Enkele mogelijke voorbeelden: autisme, slechthorendheid, slechtziendheid, rugklachten, stembandverlamming, depressie, epilepsie, een spierziekte, het chronisch vermoeidheidssyndroom, schizofrenie, reuma, ...

Psychosociale problematiek of multipele problematiek
Dit betekent dat je het door psychosociale problemen moeilijk hebt om werk te vinden of je job goed uit te voeren.
Enkele mogelijke voorbeelden: je bent langdurig werkloos, je hebt een verslavingsverleden, je mag het huis niet uit van je partner, je dreigt dakloos te worden, je hebt zware financiële problemen...

Wat

Het gaat om tegemoetkomingen zowel voor de werknemer zelf als via de werkgever.
Tegemoetkomingen voor de werknemer omvatten bijvoorbeeld tewerkstelling in beschutte werkplaatsen, tegemoetkoming in verplaatsingskosten, tussenkosten voor aanpassingen van de arbeidspost, gereedchap of kleding.
Voor de werkgever gaat het over tegemoetkomingen in loon en sociale lasten. Hij kan voor zijn Vlaamse werknemers bijvoorbeeld in aanmerking komen voor de Vlaamse ondersteuningspremie (VOP) - meer hierover zie mijn artikel "De Vlaamse ondersteuningspremie".

Waar

Hierrond blijven hardnekkige misverstanden rond circuleren, dus nog even verduidelijken: waar de werkgever een ondersteuning kan vragen, heeft niets te maken met de plaats van de sociale zetel. Het enige dat telt, is waar de werknemer woont (en welke taal hij spreekt; zie meer hierover lager).

Welke

Tot slot, de verschillende diensten per gewest of gemeenschap.

1. De werknemer woont in Vlaanderen

De VDAB (Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding) zorgt voor ondersteuning via tegemoetkomingen en arbeidspostaanpassingen.

2. De werknemer woont in Brussel en is Nederlandstalig

De werknemer kan zich zowel bij Actiris inschrijven als bij de VDAB.

3. De werknemer woont in Brussel en is Franstalig

PHARE (Personne Handicapée Autonomie Retrouvée) geeft de mogelijkheid tot verschillende tegemoetkomingen en arbeidspostaanpassingen.

4. De werknemer woont in Wallonië 

Via de AVIQ (L'Agence pour une Vie de Qualité, het vroegere AWIPH) zijn verschillende tegemoetkomingen en tussenkomsten voor arbeidspostaanpassing mogelijk.

5. De werknemer woont in de Duitstalige Gemeenschap

De Dienststelle für Personen mit Behinderung verleent eveneens toegang tot diverse tegemoetkomingen.

Ook nog dit

Toch ook het vermelden waard: het zijn dus bovenstaande instanties die de financiële incentives uitdelen, maar er zijn voor welbepaalde handicaps organisaties die hier verregaande expertise en ondersteuning in bieden, zowel naar werknemers als werkgevers. Zo heb ik bijvoorbeeld uiterst positieve ervaringen met de Brailleliga, voor werknemers met een visuele beperking.
En ik kan het niet vaak genoeg vermelden: voor werknemers met rugproblematiek kun je beroep doen op het preventieprogramma lage rugpijn van Fedris.

Populaire posts van deze blog

Cyanide

En nog eens een strikt arbeidsgeneeskundig blogartikel. Een van de aan mij toegewezen bedrijven heeft informatie gevraagd over cyanides. Redelijk gespecialiseerde informatie wellicht, maar relevant voor bedrijven die met blauwzuur werken. En om collega's arbeidsgeneesheren en preventieadviseurs het opzoekwerk te besparen, maak ik de tekst ook maar publiek. --- CYANIDE 1. Fysische en chemische eigenschappen HCN Heerlijk verfrissend... eh, ruik ik amandelen? HCN is een kleurloze vloeistof of kleurloos gas met de karakteristieke geur van bittere amandelen. HCN gas en vloeistof zijn mengbaar met water en oplosbaar in ethanol en ether. Het kook- en smeltpunt van HCN zijn respectievelijk 25,70°C en -13,24°C. HCN wordt gebruikt als ontsmettings- of desinfectiemiddel, of in chemische syntheses. NaCN en KCN De zouten NaCN en KCN zijn witte, kristallijne vaste stoffen met een lichte amandelgeur. Het smeltpunt van NaCN is 560°C en van KCN 620-635°C. KCN is goed oplosbaar i

Is maté oké?

Maté is een infusie van yerba maté bladeren in heet water. Het lijkt nog het meeste op thee, en wordt in de Zuid-Amerikaanse landen ook in plaats hiervan en in plaats van koffie gedronken. Eeuwenoud symbool van gezondheid en vriendschap, is deze drank er hét sociale bindmiddel. Maté is ook in de lage landen verkrijgbaar, in kruidenwinkels maar ook in grootwarenhuizen. En het heeft een afzetmarkt. Niet alleen bij inwijkelingen uit Zuid-Amerika. Maté wordt, naast groene thee, namelijk ook aanbevolen als hulpmiddel bij afvallen. Op een relatief bekende website staat maté geklasseerd onder "planten zonder risico", "... U kunt ook rechtstreeks thee van maté of groene thee nemen: gemakkelijk te vinden en veelvuldig gebruikt ..." Tal van dieetwebsites raden ook maté aan, omwille van tal van redenen: naast bijkomend gewichtsverlies, heeft het een beschermend effect op het hart. Het doet de slechte cholesterol dalen en beschermt tegen beschadigingen van het DNA. Het h

Artificiële intelligentie op het werk: voorbeeld van een nuttige toepassing voor de preventieadviseurs

Het is moeilijk om specifieke voorspellingen te doen over wat er de komende jaren belangrijk zal zijn op het vlak van preventie op het werk in België, omdat dit afhankelijk is van verschillende factoren zoals de ontwikkelingen op het gebied van technologie, wetgeving en economie. Het is wel waarschijnlijk dat artificiële intelligentie een belangrijke rol zal spelen. EU-OSHA en Eurofound hebben recent rapporten gepubliceerd over hoe AI de arbeidsomstandigheden kan beïnvloeden. Ook zal de nieuwe campagne van EU-OSHA voor 2023-2025 focussen op nieuwe digitale technologieën op het werk. Ik heb daar in de zomer van 2022 al een aantal artikelen aan besteed, en naar aanleiding hiervan heeft Ruben Baes van Amelior me gevraagd om er een workshop over te geven aan preventieadviseurs, wat ik met veel plezier ook heb gedaan. Het is echt een boeiend onderwerp, en mensen beseffen nog niet hoeveel ze nu al in contact komen met AI op het werk. Die suggesties die Outlook geeft om te antwoorden op een m