Doorgaan naar hoofdcontent

Verhoogde loodwaarden bij kinderen in Antwerpse stationsbuurt

Recente metingen tonen aan dat kinderen uit de Antwerpse stationsbuurt verhoogde loodwaarden in hun urine hebben, wat zorgen baart over de lokale bodemvervuiling en industriële activiteiten. Dit artikel biedt een gedetailleerde blik op de situatie, inclusief de bevindingen van professor Ben Nemery, reacties van betrokkenen en geplande verdere onderzoeken.


Afbeelding: Overzicht bodemonderzoeken omgeving met verhogingen zware metalen. Bron: OVAM.


Onderzoek door OVAM

In 2022 startte OVAM, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, met een bodemonderzoek in en rond de Jacob Jacobsstraat na aanwijzingen van verhoogde zware metalen in de bodem. Dit was geïnspireerd door een bodemstaal van een moestuinproject, wat leidde tot een uitgebreide analyse in de omgeving.

OVAM ontdekte verhoogde niveaus van zink, nikkel en andere zware metalen in verschillende grondmonsters. In maar liefst zeven stalen overschreed de loodconcentratie zwaar de bodemsaneringsnorm. Voor zink was dat in tien stalen het geval. Dit alles is beschreven in een uitgebreid verslag, publiekelijk verschenen op 13 juni 2023. Deze vervuiling wordt voornamelijk als historisch beschouwd, voortkomend uit eerdere grondophogingen met diverse materialen. Er wordt echter niet uitgesloten dat recentere bronnen ook hebben bijgedragen aan de vervuiling.

 

Bezorgdheid over industriële activiteit

De aanwezigheid sinds mei 2002 van Value Trading, een goud- en zilversmelterij, heeft geleid tot onrust onder bewoners vanwege mogelijke gezondheidsrisico's. Hoewel een direct causaal verband met de verhoogde metaalniveaus niet is vastgesteld, heeft professor en toxicoloog dr. Ben Nemery (KU Leuven) in een brief aan het stadsbestuur en het schepencollege van Antwerpen zijn bezorgdheid geuit over de gelijkenissen met eerdere vervuilingsgevallen, zoals de vervuiling met lood door Umicore in de Moretusburg in Hoboken.

Value Trading moest zijn activiteiten stopzetten na een weigering van de nieuwe omgevingsvergunning door minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) in november 2022. Ze gingen in beroep, maar verloren dat in april 2023. Het bedrijf had in 2022 wel een omgevingsvergunning van drie jaar gekregen van de Antwerpse deputatie, met het verzoek om te verhuizen uit de Stationsbuurt. De vorige omgevingsvergunning is al verlopen sinds 10 juli 2022. Ondertussen is er wel terug een beperkte bedrijvigheid. Value Trading smelt dagelijks 20 kilogram edelmetalen voor analyse. Hier is alleen een melding voor nodig en geen vergunning.

 

Parlementaire aandacht

Tijdens een vergadering van de Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding werd de kwestie uitvoerig besproken. Minister Crevits benadrukte de genomen maatregelen en het belang van een samenhangende aanpak. Parlementsleden uitten hun zorgen over de voortdurende activiteiten van Value Trading en de gezondheid van de omwonenden. De discussie focuste op de noodzaak om gezondheidsrisico's te beoordelen en passende maatregelen te nemen, waarbij de gezondheid van de lokale gemeenschap centraal stond. De sprekers benadrukten het belang van snelle actie en effectieve samenwerking tussen verschillende overheidsniveaus om de situatie aan te pakken.

 

Eigen onderzoek naar urinewaarden

Professor Nemery onderzocht de urinewaarden van 94 kinderen uit de buurt. Bij een kwart van hen werden verhoogde loodwaarden gevonden (meer dan 2,20 microgram per gram creatinine). Bij 18% lag die waarde hoger dan 3. Hoewel de precieze bron van de blootstelling nog onduidelijk is, wijst Nemery op de mogelijke rol van Value Trading in de vervuiling. Dat het bedrijf nu nog op een lager pitje draait, is volgens professor Nemery geen goed idee. "Zelfs toen ze een milieuvergunning hadden, zijn ze er toch in geslaagd om veel vervuiling te veroorzaken. Uit voorzorg zou het dus toch beter zijn om zo'n bedrijf niet meer in een drukbevolkte stadswijk toe te laten. Het zou me verwonderen dat de vervuiling ongemerkt door een ander bedrijf veroorzaakt zou zijn, of dat het om een historische vervuiling gaat die jaren geleden al is ontstaan."

 

KADER

Wat zijn normale loodwaarden?

Bepaling van het loodgehalte in urine is sinds het meten van lood in het bloed een minder gebruikelijke indicator geworden vanwege de kans op contaminatie en de verstorende invloed van het volume aan uitgescheiden urine. Normale loodwaarden in urine variëren afhankelijk van leeftijd en blootstellingsniveau. Voor kinderen worden loodwaarden in urine onder 2,20 microgram per gram creatinine als normaal beschouwd. Waarden boven deze drempel worden gezien als verhoogd en kunnen wijzen op ongewenste blootstelling aan lood, wat vooral bij kinderen zorgwekkend is vanwege hun groeiende lichamen en ontwikkelende hersenen. Bij volwassenen worden waarden onder 5 microgram per gram creatinine als normaal beschouwd. Zowel bij kinderen als bij volwassenen kunnen verhoogde loodwaarden in urine gezondheidsrisico's inhouden, zoals neurologische problemen, nierbeschadiging en verminderde cognitieve functies.

 

Reactie van Value Trading

Value Trading ontkent verantwoordelijk te zijn voor de vervuiling en gezondheidsproblemen. Het bedrijf wijst op andere mogelijke bronnen van vervuiling in de stad. "Het stadsbestuur heeft net nog bevestigd dat er in de hele stad verhoogde loodwaarden zijn. In onze buurt zijn nog bedrijven actief die exact dezelfde industriële activiteiten uitvoeren. Als die allemaal uit voorzorg dicht moeten, dan ligt de helft van alle activiteiten in de binnenstad stil."

 

Toekomstig onderzoek

Het Departement Zorg plant een statistisch onderzoek naar de incidentie van kanker in de buurt, in vergelijking met de rest van Antwerpen en Vlaanderen. Er worden ook luchtmetingen uitgevoerd om de concentraties van zware metalen te bepalen en de mogelijke historische of actuele oorsprong van de vervuiling te onderzoeken.

 

 

De situatie in de Antwerpse stationsbuurt onderstreept het belang van voortdurend milieubewustzijn en gezondheidsmonitoring in stedelijke gebieden, vooral in de nabijheid van industriële activiteiten. Het benadrukt ook de noodzaak van transparante communicatie en samenwerking tussen overheden, bedrijven en burgers om mogelijke gezondheidsrisico's aan te pakken en te beheersen.

 

 

Bronnen:

Antwerpen.be - Bodemonderzoek naar zware metalen in Jacob Jacobsstraat en omgeving https://www.antwerpen.be/info/bodemonderzoek-naar-zware-metalen-in-jacob-jacobsstraat-en-omgeving

OVAM - Onderzoeksverslag Bodem https://drive.google.com/drive/folders/1cDVwm9rqvKGzj-yaUxue08rsJlH412eV

Antigifcentrum - Loodintoxicatie https://www.antigifcentrum.be/medische-professionals/artikels/loodintoxicatie

VRT NWS - Demir krijgt gelijk: Beroep van Antwerpse goudraffinaderij van tafel geveegd https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/04/02/demir-krijgt-gelijk-beroep-van-antwerpse-goudraffinaderij-van-t/

De Standaard - Buurt eist stopzetting activiteiten Value Trading na bodemanalyse https://www.standaard.be/cnt/dmf20230505_98055611

VRT NWS - Bewoners vragen stopzetting industriële activiteiten in Antwerpse diamantwijk: "Loodvervuiling doet denken aan die van Umicore" https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/05/05/vervuiling-buurt-value-trading/

Het Nieuwsblad - Verhoogde loodwaarden vastgesteld bij kinderen in Antwerpse stationsbuurt https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20231110_95027692

De Morgen - Verontrustend hoge loodwaarden bij kinderen in Antwerpse diamantwijk: ‘Hoe kan het, zo’n bedrijf in een woonwijk met zoveel kinderen?’ https://www.demorgen.be/nieuws/verontrustend-hoge-loodwaarden-bij-kinderen-in-antwerpse-diamantwijk-hoe-kan-het-zo-n-bedrijf-in-een-woonwijk-met-zoveel-kinderen~b8de81b7/

Populaire posts van deze blog

Moderne lotusvoeten

Vandaag verscheen een artikel op VRT NWS , dat schoenen met hoge hakken (voorlopig) lijken te hebben afgedaan. Nu kan ik eindelijk een tekst die ik al sinds begin 2020 als "draft" heb staan, publiceren! Wanneer we lezen over de praktijk van het voetinbinden in het oude China, gruwelen we van zulke barbaarse martelpraktijken. Hoe heeft een schoonheidsideaal ooit in zulke mate kunnen ontsporen? Nochtans bezondigen wij ons aan gelijkaardige praktijken, alleen is het moeilijker om zulke dingen objectief te beoordelen, wanneer je zelf in die cultuur verweven zit. Voetinbinden Ik ga dit cultureel gegeven toch even kaderen. De praktijk van voetinbinden heeft zich in China ontwikkeld tijdens de Tang-dynastie (618-907 na Chr.). Het hield in dat men bij jonge meisjes de voeten omzwachtelde. De vier kleine tenen werden naar binnen geplooid en braken uiteindelijk vanzelf. De grote teen bleef recht. Het resultaat was een "lotusvoetje". Dit gold als een teken van wels

Fedris gaat elk afgewezen ernstig arbeidsongeval controleren

In 2021 werd 14,8% van de arbeidsongevallen afgewezen door verzekeraars, een verdubbeling ten opzichte van de afgelopen twintig jaar. Dit aantal bleef in 2022 stijgen naar 15,5%, wat neerkomt op 23.400 geweigerde dossiers. Maar liefst 1 op de 5 ernstige arbeidsongevallen wordt onterecht geweigerd, zo blijkt uit controles van Fedris. Het overheidsorgaan zal vanaf nu alle geweigerde ernstige ongevallen onderzoeken. Procedure na een arbeidsongeval Wanneer iemand een arbeidsongeval heeft, dient deze een beroep te doen op de arbeidsongevallenverzekeraar van de werkgever. Deze verzekeraar besluit dan of het ongeval erkend wordt als een arbeidsongeval. Een arbeidsongeval omvat elke plotse gebeurtenis die zich voordoet tijdens het werk of op de weg van en naar het werk, waarbij er sprake moet zijn van fysieke of mentale schade. Toenemende afwijzingen en de rol van Fedris Uit gegevens blijkt dat in 2021 een recordaantal van 21.808 arbeidsongevallen, oftewel 14,8% van alle aangiftes, d

Jicht en jus (d'orange)

Recent heb ik gelezen dat softdrinks een jichtopstoot kunnen veroorzaken! Drinken van twee gesuikerde softdrinks per dag zou de kans op een jichtopstoot met 85% doen stijgen. Het vruchtsuiker (fructose) is verantwoordelijk voor dit verhoogd risico, dieetdranken geven geen probleem. Ook andere producten die fructose bevatten (fruitsappen, appels en sinaasappels) geven een verhoogde kans op jicht!? Kijk, dat is dus nieuw voor mij. In alle overzichtslijstjes voor jichtlijders vind je net terug dat je fruit naar believen mag nuttigen. Snoepjes die fructose bevatten moet je dan weer vermijden. Ja, het wordt soms verwarrend. Jicht is een reumatische aandoening. Ze is al heel lang geleden beschreven.  De Griekse geneesheer Hippocrates had het er 25 eeuwen geleden al over. Men dacht wel altijd dat jicht een gevolg was van een overdaad aan alcohol en rijkelijke maaltijden. De jichtlijder kreeg alle schuld voor zijn ziekte in de schoenen geschoven. Maar het is een te hoog urinezuurgehal