Doorgaan naar hoofdcontent

Het nieuwe KB Periodiciteit - wat houdt het concreet in?

Vanmorgen heeft Co-prev gemeld dat het KB Gezondheidstoezicht, met aanpassing van de periodiciteit, ondertekend werd door de koning. Binnen enkele dagen / weken zal het dus in het Belgisch Staatsblad verschijnen, en dan (dixit Co-prev) onmiddellijk van kracht zijn. Maar wat houdt het concreet in? Dat lees je hieronder. 




Het KB is dus nog niet gepubliceerd, maar de grote lijnen van de inhoud kennen we wel al omdat het gebaseerd is op het advies nr. 223 van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk. Hieronder geef ik een uitgebreid overzicht van dit advies. (by the way, als je het als presentatie wilt doornemen, ik heb het opgenomen en op youtube gezet - meer info via deze link).

Update 11/06/2019: Het KB is gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad! Inwerkingtreding is 10 dagen na publicatie, dus op 21 juni 2019. 

Waarom

Er is een schrijnend en gestaag toenemend tekort aan preventieadviseurs-arbeidsartsen. Hierdoor is er een onvoldoende dienstverlening: van de 1,5 miljoen jaarlijks te onderzoeken werknemers worden er slechts 82% effectief onderzocht.
Ook worden de arbeidsartsen steeds verder beperkt tot het uitvoeren van medische onderzoeken. Het doel van het advies is om de arbeidsarts te helpen evolueren naar een meer coördinerende rol, met een actieve deelname aan het preventiebeleid van de onderneming.
Tot slot zou hierdoor meer tijd vrijkomen voor de correcte uitvoering van de niet-periodieke onderzoeken zoals spontane raadplegingen, werkhervattingen en in toenemende mate de re-integratietrajecten.

Wie

De “klassieke” periodieke onderzoeken blijven behouden bij de preventieadviseur-arbeidsarts. Wel wordt gesleuteld aan de frequentie ervan; voor de meeste risico’s is niet langer een jaarlijks onderzoek nodig. Hier ga ik verder in deze tekst dieper op in.
In plaats hiervan worden aanvullende medische handelingen voorzien. Deze kunnen alsnog worden uitgevoerd door de arbeidsarts, maar ook de verpleegkundige mag deze uitvoeren.
Deze handelingen door de verpleegkundige blijven wel onder de verantwoordelijkheid van de arbeidsarts, die ook de resultaten van de handelingen moet interpreteren. Hiernaast is een persoonlijk onderhoud tussen de verpleegkundige en de arbeidsarts vereist, om te overleggen over de resultaten van de handelingen.
Op korte termijn zou een opleiding in arbeidsgezondheid voor de verpleegkundigen nuttig zijn. De Hoge Raad nodigt de Minister ook uit om een wettelijk kader te creëren met een specialisatie in arbeidsgezondheid voor verpleegkundigen, met een overgangsperiode voor de al actieve bedrijfsverpleegkundigen. Een aanvullende vorming niveau II zou volgens de Hoge Raad ook waardevol zijn.

Wat

De handelingen zijn specifiek verbonden met het arbeidsrisico van de werknemer. Ze kunnen bestaan uit biomonitoring (urine- of bloedonderzoek), technische onderzoeken (zoals visustesten, longfunctiemetingen of audiometrieën), maar – en dit is nieuw – ook uit specifieke medische vragenlijsten.
Deze vragenlijsten moeten een wetenschappelijke basis hebben, en gestandaardiseerd zijn over alle externe en interne diensten heen. De precieze inhoud zou worden uitgewerkt door een college van arbeidsartsen, bijgestaan door andere preventieadviseurs. Sowieso moet een deel handelen over psychosociale aspecten en moet er instaan dat de werknemer steeds een spontane raadpleging bij de arbeidsarts kan vragen. Ook moeten er specifieke vragen instaan afhankelijk van de verschillende sectoren en functies. Tot slot blijft het uiteraard mogelijk dat de onderneming of de interne of externe preventiedienst hier zelf nog extra vragen aan toevoegt.
Deze vragenlijsten mogen elektronisch worden uitgestuurd, maar er is altijd een persoonlijk onderhoud van de werknemer met de verpleegkundige of arbeidsarts nodig. Die moet de vragenlijst mee overlopen, om zeker te zijn dat de werknemer deze correct heeft begrepen; zeker in het geval van anderstaligen die geen van de drie landstalen machtig zijn.
Al deze gegevens moeten voor de Hoge Raad gecentraliseerd worden bij de FOD WASO, en de verzamelde, geanonimiseerde resultaten per onderneming gebruikt voor het verbeteren van diens preventiebeleid.

Wanneer

De handelingen kunnen plaatsvinden voorafgaand aan de gezondheidsbeoordeling (onmiddellijk vooraf of maximaal één maand ervoor) en tussentijds in de periode tussen twee periodieke gezondheidsbeoordelingen in. De frequenties van deze gezondheidsbeoordelingen zijn in et advies bepaald voor alle (groepen van) arbeidsrisico’s. Bij meerdere risico’s wordt de hoogste frequentie toegepast.
Voor de meeste risico’s wordt een frequentie van gezondheidsbeoordeling door de arbeidsarts vooropgesteld van 24 maanden. Dit is bijvoorbeeld het geval voor een veiligheids- of waakzaamheidsfunctie, de meeste chemische agentia (behalve diegene die kankerverwekkend, mutageen of reprotoxisch zijn) en de meeste fysische en biologische risico’s. Tillen van lasten en monotoon of tempogebonden werk bij werknemers van minder dan 45 jaar, evenals nacht- of ploegenarbeid zonder risico’s, hebben een frequentie van 36 maanden.
De tussentijdse, jaarlijkse aanvullende medische handelingen bestaan doorgaans uit vragenlijsten, en uiteraard wanneer van toepassing, uit biomonitoring en/of technische onderzoeken.

Afwijkingen

Op deze principes en frequenties zijn er een aantal afwijkingen.
Zo is er voor alle risico’s een verplichte eerste periodieke gezondheidsbeoordeling bij de arbeidsarts één jaar na de voorafgaande gezondheidsbeoordeling, om in te schatten hoe de werknemer reageert op de blootstelling aan dat bepaald risico.
Ook wanneer de handelingen een ongewoon resultaat vertonen is er een wijziging van de periodiciteit mogelijk. Het is de arbeidsarts die dan bepaalt of een eenmalige of herhaalde extra periodieke gezondheidsbeoordeling nodig is voor de individuele werknemer, of voor alle werknemers met eenzelfde risico of functie in de onderneming.
Tot slot kan ook de inspectie Toezicht Welzijn op het werk de frequentie verhogen.

Bijkomend

Om de toegankelijkheid tot de arbeidsarts voor de werknemers niet in het gedrang te laten komen, moeten de werknemers jaarlijks ingelicht worden over de mogelijkheid van spontane raadplegingen, met coördinaten van de preventieadviseurs, beschrijving van hun taken en de wijze waarop de werknemer contact kan nemen. Concreet moet de zichtbaarheid van de externe dienst in de onderneming verbeterd worden, en de werknemer moet een eenvoudige manier hebben om een afspraak te maken.
Dit alles mag voor de Hoge Raad de kost niet verhogen voor de werkgevers. Voor C- en D-bedrijven moet alle dienstverlening, ook de aanvullende medische handelingen inclusief vragenlijsten en technische onderzoeken, opgenomen worden in het basispakket.
Binnen de twee jaar zou dan een nieuwe evaluatie plaatsvinden van het nieuwe KB om eventuele disfuncties te identificeren, in het bijzonder voor de KMO’s.

Conclusie

Dit advies van de Hoge Raad over de invulling van het periodiek gezondheidstoezicht voorziet aanvullende medische handelingen door verpleegkundigen, en gestandaardiseerde specifieke medische vragenlijsten.
Hopelijk zal dit effectief het contingent van arbeidsartsen toelaten om een meer coördinerende rol op te nemen om zo doelmatiger deel te kunnen nemen aan het preventiebeleid van de onderneming.
Alleszins zal de verhoogde complexiteit van de invulling van de periodieke gezondheidsbeoordelingen een hele uitdaging betekenen!


Deze tekst is eerder verschenen  in de PreventActua nr. 8 van 5 april 2019.

Populaire posts van deze blog

Moderne lotusvoeten

Vandaag verscheen een artikel op VRT NWS , dat schoenen met hoge hakken (voorlopig) lijken te hebben afgedaan. Nu kan ik eindelijk een tekst die ik al sinds begin 2020 als "draft" heb staan, publiceren! Wanneer we lezen over de praktijk van het voetinbinden in het oude China, gruwelen we van zulke barbaarse martelpraktijken. Hoe heeft een schoonheidsideaal ooit in zulke mate kunnen ontsporen? Nochtans bezondigen wij ons aan gelijkaardige praktijken, alleen is het moeilijker om zulke dingen objectief te beoordelen, wanneer je zelf in die cultuur verweven zit. Voetinbinden Ik ga dit cultureel gegeven toch even kaderen. De praktijk van voetinbinden heeft zich in China ontwikkeld tijdens de Tang-dynastie (618-907 na Chr.). Het hield in dat men bij jonge meisjes de voeten omzwachtelde. De vier kleine tenen werden naar binnen geplooid en braken uiteindelijk vanzelf. De grote teen bleef recht. Het resultaat was een "lotusvoetje". Dit gold als een teken van wels

Fedris gaat elk afgewezen ernstig arbeidsongeval controleren

In 2021 werd 14,8% van de arbeidsongevallen afgewezen door verzekeraars, een verdubbeling ten opzichte van de afgelopen twintig jaar. Dit aantal bleef in 2022 stijgen naar 15,5%, wat neerkomt op 23.400 geweigerde dossiers. Maar liefst 1 op de 5 ernstige arbeidsongevallen wordt onterecht geweigerd, zo blijkt uit controles van Fedris. Het overheidsorgaan zal vanaf nu alle geweigerde ernstige ongevallen onderzoeken. Procedure na een arbeidsongeval Wanneer iemand een arbeidsongeval heeft, dient deze een beroep te doen op de arbeidsongevallenverzekeraar van de werkgever. Deze verzekeraar besluit dan of het ongeval erkend wordt als een arbeidsongeval. Een arbeidsongeval omvat elke plotse gebeurtenis die zich voordoet tijdens het werk of op de weg van en naar het werk, waarbij er sprake moet zijn van fysieke of mentale schade. Toenemende afwijzingen en de rol van Fedris Uit gegevens blijkt dat in 2021 een recordaantal van 21.808 arbeidsongevallen, oftewel 14,8% van alle aangiftes, d

Jicht en jus (d'orange)

Recent heb ik gelezen dat softdrinks een jichtopstoot kunnen veroorzaken! Drinken van twee gesuikerde softdrinks per dag zou de kans op een jichtopstoot met 85% doen stijgen. Het vruchtsuiker (fructose) is verantwoordelijk voor dit verhoogd risico, dieetdranken geven geen probleem. Ook andere producten die fructose bevatten (fruitsappen, appels en sinaasappels) geven een verhoogde kans op jicht!? Kijk, dat is dus nieuw voor mij. In alle overzichtslijstjes voor jichtlijders vind je net terug dat je fruit naar believen mag nuttigen. Snoepjes die fructose bevatten moet je dan weer vermijden. Ja, het wordt soms verwarrend. Jicht is een reumatische aandoening. Ze is al heel lang geleden beschreven.  De Griekse geneesheer Hippocrates had het er 25 eeuwen geleden al over. Men dacht wel altijd dat jicht een gevolg was van een overdaad aan alcohol en rijkelijke maaltijden. De jichtlijder kreeg alle schuld voor zijn ziekte in de schoenen geschoven. Maar het is een te hoog urinezuurgehal