Doorgaan naar hoofdcontent

Sportblessures in Nederland - cijfers en trends

In 2022 ervoeren sporters in Nederland een stijging in het aantal blessures naar 5,1 miljoen, een toename vergeleken met het voorgaande jaar, maar nog steeds lager dan de pre-pandemische cijfers. Deze blessuretrends, die variëren per sporttak en type blessure, onderstrepen het belang van gerichte blessurepreventie en veilig sportgedrag. Ook voor preventieadviseurs in België zijn deze inzichten relevant.

 

Blessuretrends: Een blik op de cijfers

In 2022 liepen sporters in Nederland naar schatting in totaal 5,1 miljoen blessures op, meer dan een jaar eerder (4,3 miljoen blessures). Voor de coronapandemie in 2019 waren er 5,5 miljoen sportblessures in Nederland. Ook het blessurerisico (2,4 blessures per 1.000 uur sport) nam toe in vergelijking met 2021, maar ook hier zien we nog steeds een lager risico dan in 2019 (3,1). Een zelfde patroon zien we in de SEH-bezoeken. In 2022 bezochten sporters 104.000 keer de SEH wegens een sportblessure: vaker dan in 2021 (91.500), maar minder vaak dan in 2019 (112.000). De blessureproblematiek onder Nederlandse sporters stijgt dus weer na twee jaar van coronamaatregelen, maar het aantal blessures en de kans op een sportblessure is lager dan voor de pandemie. Dit is deels te verklaren door een verschuiving naar sporten met een lager blessurerisico, zoals wandelen en fietsen.

 

De sport waarbij de meeste blessures werden opgelopen is veldvoetbal (al dan niet tijdens een training). Voetballers liepen in 2022 naar schatting 970.000 blessures op, 19 procent van het totaal en 5,6 blessures per 1.000 uur voetbal. Tijdens fitness (incl. aerobics en krachttraining) werden in 2022 880.000 blessures opgelopen (17% van het totaal, 1.5 blessures/1.000 uur fitness) en tijdens hardlopen liepen sporters 660.000 blessures op (13%, 5,5 blessures/1.000 uur hardlopen).  Bijna twee derde deel van de 5,1 miljoen sportblessures werd opgelopen door mannen (65%). Ruim één derde deel van de blessures werd opgelopen door sporters in de leeftijdsgroep 18-34 jaar (36%), en bijna een derde deel van de blessures in de leeftijdsgroep 35-54 jaar (30%). De kans op een blessure was groter voor mannen (2,8 blessures per 1.000 sporturen) dan voor vrouwen (1,8). Sporters tussen de 18 en 55 jaar hadden een grotere kans op een blessure dan jongere en oudere sporters. De specifieke groep met het grootste risico was de categorie mannen in de leeftijd van 35-54 jaar (3,8 blessures per 1.000 uur sport).

Afbeelding: De meeste blessures ontstonden bij deze sporten. Bron: Veiligheid.nl.

 

Samengevat, specifieke sporten onder de loep:

  • Voetbal: Na twee jaar stond voetbal in 2022 weer bovenaan qua blessureaantal. Het blessurerisico per 1.000 uur voetbal was wel lager dan voor de pandemie.
  • Hardlopen: Hoewel hardlopen in de pandemietijd de meeste blessures kende, nam het aantal blessures in 2022 af, maar bleef de kans op blessures bovengemiddeld hoog.
  • Fitness: Ondanks dat fitness op de tweede plaats stond qua blessureaantal, bleef het risico op blessures relatief klein vanwege het hoge aantal beoefenaars en gespendeerde uren.

 

Kenmerken van de blessures

Van de geblesseerde sporters is 56 procent medisch behandeld aan één of meerdere blessures. Naar schatting was voor 2,8 miljoen sportblessures medische behandeling noodzakelijk. Van de meest voorkomende blessures werden knieblessures en blessures aan de rug of ruggenwervels relatief het vaakst medisch behandeld (68% van alle knieblessures/rugblessures). Ook blessures aan de enkel, de arm of elleboog en de voet hadden relatief vaak, in meer dan de helft van de gevallen, medische zorg nodig.

 

Bijna twee derde deel van de blessures (65%) was een acuut ontstane blessure, bijvoorbeeld door zwikken of een botsing. Ruim een derde deel ontstond geleidelijk, vaak door overbelasting of een veel herhaalde beweging. Van de drie grootste blessuresporten valt op dat blessures tijdens veldvoetbal grotendeels (73%) acuut ontstonden, veel vaker dan fitnessblessures (54%) en hardloopblessures (53%).

Afbeelding: De meest voorkomende blessures. Bron: Veiligheid.nl.

 

Bijna zes op de tien sportblessures in 2022 waren blessures aan de onderste extremiteiten. De meest opgelopen blessure was, evenals eerdere jaren, de knieblessure: bijna een kwart van de geblesseerden (23%) raakte geblesseerd aan de knie.

 

Ernstige sportblessures

Veldvoetbal, de meest beoefende sport in Nederland, leidt tot veruit de meeste spoed-bezoeken. In 2022 vonden 31.400 spoed-bezoeken in verband met een blessure door veldvoetbal plaats (30%). Na veldvoetbal volgen op afstand bewegingsonderwijs en paardensport met 8.300 en 7.100 spoedbezoeken, daarna wielrennen en hockey met beide 4.600 spoed-bezoeken in 2022. De nieuw opkomende sport padel is inmiddels ook terug te vinden in het registratiesysteem, wat leidt tot een schatting van 300 tot 1.100 spoed-bezoeken voor blessures door padel in 2022. Hiermee wordt padel een sport om de komende jaren in de gaten te houden.

 

Van de sporttakken met veel spoedbehandelingen voor blessures blijkt dat in 2022 mountainbiken de meest risicovolle sport is geweest met 0,22 spoed-bezoeken per 1.000 uur, gevolgd door veldvoetbal en paardensport, met 0,18, respectievelijk 0,16 spoed-bezoeken per 1.000 sporturen.

Afbeelding: Sporten met grootste risico op een spoedeisende hulp-behandeling (per 1.000 uur sport). Bron: Veiligheid.nl.

 

Trendanalyses voor sporttakken met 1.000 of meer spoed-bezoeken in 2022 laten zien dat in vier sporten het aantal spoed-bezoeken voor een ernstige blessure in de periode 2013-2022 is gedaald. Dit was het geval bij veldvoetbal (-25%), bewegingsonderwijs (-39%), gymnastiek/turnen (-49%) en zaalvoetbal (-70%). Bij drie sporttakken werd een significante stijging gevonden te weten bij mountainbiken (+160%), skeeleren/skaten (+75%) en schaatsen (+49%). De afwijkende sportbeoefening van Nederlanders in de coronajaren heeft daarbij deels een rol gespeeld.

 

Verzuim door blessures

Van de sporters die in 2022 geblesseerd raakten gaf 62 procent aan ten gevolge van de blessure één of meerdere dagen niet te hebben kunnen sporten. Dat zou betekenen dat op het totaal van 5,1 miljoen blessures naar schatting 3,1 miljoen blessures in 2022 hebben geleid tot enige mate van (sport)verzuim. Bij voetbal (71%) en hardlopen (69%) was dit aandeel iets groter dan bij fitness (50%). Rugblessures leidden relatief het vaakst tot verzuim: van de sporters die geblesseerd waren aan de rug of rugwervels gaven acht op de tien aan minimaal een dag niet te hebben kunnen sporten. Ook sporters met enkel- of knieblessures of andere blessures aan het been moesten in meerderheid tijdelijk hun sport staken. Aanvullend onderzoek uit 2021 gaf aan dat de geblesseerde sporters destijds gemiddeld 19 dagen niet konden sporten.

 

 

Deze cijfers en trends uit Nederland kunnen voor preventieadviseurs in België een waardevolle blik bieden op mogelijke toekomstige patronen in sportblessures. Het benadrukt het belang van:

  • Gerichte preventie: Identificeer sporten en blessuretypes die bijzondere aandacht vereisen.
  • Bewustwordingscampagnes: Verhoog het bewustzijn over veilig sporten en het belang van voorbereiding en training.
  • Ondersteuning van veilige praktijken: Promoot en faciliteer programma's die veilig sportgedrag, zoals valtraining, ondersteunen.

 

Bron: Veiligheid.nl - Sportblessures 2022

Populaire posts van deze blog

Jicht en jus (d'orange)

Recent heb ik gelezen dat softdrinks een jichtopstoot kunnen veroorzaken! Drinken van twee gesuikerde softdrinks per dag zou de kans op een jichtopstoot met 85% doen stijgen. Het vruchtsuiker (fructose) is verantwoordelijk voor dit verhoogd risico, dieetdranken geven geen probleem. Ook andere producten die fructose bevatten (fruitsappen, appels en sinaasappels) geven een verhoogde kans op jicht!? Kijk, dat is dus nieuw voor mij. In alle overzichtslijstjes voor jichtlijders vind je net terug dat je fruit naar believen mag nuttigen. Snoepjes die fructose bevatten moet je dan weer vermijden. Ja, het wordt soms verwarrend. Jicht is een reumatische aandoening. Ze is al heel lang geleden beschreven.  De Griekse geneesheer Hippocrates had het er 25 eeuwen geleden al over. Men dacht wel altijd dat jicht een gevolg was van een overdaad aan alcohol en rijkelijke maaltijden. De jichtlijder kreeg alle schuld voor zijn ziekte in de schoenen geschoven. Maar het is een te hoog urinezuurgehal

Chloorgas

In de Jordaanse havenstad Aqaba zijn zeker twaalf mensen omgekomen en 250 anderen gewond geraakt bij een ongeval met een container met chloorgas. Het giftige gas kwam vrij toen de container tijdens het transport viel. Het ongeval vond plaats op 27 juni 2022. Een container met 25 ton chloorgas moest per schip naar Djibouti in de Hoorn van Afrika gebracht worden. Maar toen een kraan de container op het schip probeerde te plaatsen, stortte de container naar beneden en meteen kwam een grote gele gifwolk vrij. Bij het ongeval kwamen minstens twaalf mensen om het leven. Nog eens 250 anderen raakten gewond. De gewonden werden overgebracht naar twee openbare ziekenhuizen, een privéziekenhuis en een veldhospitaal. Chloor is bij kamertemperatuur een geelgroen gas met een typische, irriterende geur. Door afkoeling of door drukverhoging wordt het een heldere, amberkleurige vloeistof. Het wordt als vloeistof in aangepaste containers getransporteerd. Het kent vele toepassingen o.a. als bleekmiddel i

Moderne lotusvoeten

Vandaag verscheen een artikel op VRT NWS , dat schoenen met hoge hakken (voorlopig) lijken te hebben afgedaan. Nu kan ik eindelijk een tekst die ik al sinds begin 2020 als "draft" heb staan, publiceren! Wanneer we lezen over de praktijk van het voetinbinden in het oude China, gruwelen we van zulke barbaarse martelpraktijken. Hoe heeft een schoonheidsideaal ooit in zulke mate kunnen ontsporen? Nochtans bezondigen wij ons aan gelijkaardige praktijken, alleen is het moeilijker om zulke dingen objectief te beoordelen, wanneer je zelf in die cultuur verweven zit. Voetinbinden Ik ga dit cultureel gegeven toch even kaderen. De praktijk van voetinbinden heeft zich in China ontwikkeld tijdens de Tang-dynastie (618-907 na Chr.). Het hield in dat men bij jonge meisjes de voeten omzwachtelde. De vier kleine tenen werden naar binnen geplooid en braken uiteindelijk vanzelf. De grote teen bleef recht. Het resultaat was een "lotusvoetje". Dit gold als een teken van wels