Doorgaan naar hoofdcontent

Goed nieuws en slecht nieuws

Wat wil je het eerste horen?
"Okee, ik heb goed nieuws en slecht nieuws." Je hebt deze zin ongetwijfeld zelf al eens gebruikt. Ik zelf ook; als arts, als ouder en als manager. En waarschijnlijk heb je dezelfde neiging als ik: je begint liefst met het goede nieuws.
"Okee, even de resultaten overlopen. Laat ons beginnen met het positieve..." (vriendelijke glimlach) "Ja, algemeen beschouwd waren je jaarresultaten heel goed. Zoals je kunt zien in deze grafiek, scoor je duidelijk boven het gemiddelde, op alle gemeten parameters. Maar -"
"Wat zijn parameters, papa?"
Tja, mijn jongste dochter is nog maar net vier, ik moet regelmatig dergelijke woorden uitleggen. 

Maar plaats jezelf eens in de positie van een student die de uitslag van haar testscores gaat krijgen, of een patiënt die van zijn dokter de resultaten van een bloedanalyse te horen zal krijgen. Denk er echt over na. Wat wil je het eerste horen, het goede nieuws of het slechte nieuws?

Uit onderzoek blijkt dat vier op de vijf mensen verkiezen om eerst het slechte nieuws te horen. Zoals mijn jongste dochter, dat ze bij het tellen tot twintig soms de achttien vergeet. Zeventien negentien twintig? I don't think so.

Empatisch denken ("wat zou ik willen, moest ik in deze situatie zijn") maakt de interviewer meer geneigd om te beginnen met het slechte nieuws, zoals ze dus zelf zouden verkiezen.

Dus beginnen met slecht nieuws is beter, en dat wordt ook meer en meer aangeraden in de nieuwere managentstrainingen, die bijvoorbeeld de "feedback sandwich" verkettert.
Deze "oude" methode werd tot voor kort nochtans alom aangeraden. Concreet houdt het in dat je begint met positieve feedback, dan geef je corrigerende feedback (want "negatieve feedback" mag je ook niet meer zeggen), en tenslotte eindig je met positieve feedback.
Wat blijkt? Men wilt eigenlijk enkel het vlees, niet het brood. Dus men hoort het eerste en het laatste stuk sowieso niet; men wacht op waar het gesprek "echt" over gaat. Deze sandwich-methode komt bovendien minder oprecht over.
"We zijn algemeen zeer tevreden over jou. Je bent flexibel in je planning, je collega's zijn tevreden over je... Maar je moet ophouden met je "preventieve borstkankerscreeningen". Dat behoort niet tot een standaard arbeidsgeneeskundig onderzoek, en we hebben hier klachten van gekregen, ondertussen al van drie mannen... By the way, je vult je dossiers goed in. Keep up the good work!" Nee, zeg dan gewoon rechtuit waar het op neerkomt.


Tot zover het goede nieuws. Nu komt het slechte nieuws. Ja, sorry. Uit ander onderzoek is namelijk gebleken dat deze vorm van feedback stress dan wel reduceert, maar het ondermijnt de motivatie tot wijzigen van het gedrag. Je gaat dus achteraf beschouwd een aangenamer gesprek hebben, want je kunt eindigen op een positieve noot, maar de uitkomst gaat minder effectief zijn. 

Er is dus geen "one size fits all". De wijze waarop je nieuws of feedback best brengt, hangt af van de situatie. Heb je als dokter een kankerdiagnose te geven? Ja, begin dan met het slechte nieuws eerst, en eindig met de positieve uitzichten, zoals de behandelingsmethodes en de overlevingskansen*. Maar iemand met een leververvetting door ongezonde eetgewoontes? Start hier gerust met het positieve, voordat je het slechte nieuws brengt dat ze hun frietjes van het menu moeten schrappen.


* De manier waarop je zulke cijfers brengt, maakt ook een significant verschil. Misschien dat ik het daar in een later artikel eens over ga hebben.

Populaire posts van deze blog

Jicht en jus (d'orange)

Recent heb ik gelezen dat softdrinks een jichtopstoot kunnen veroorzaken! Drinken van twee gesuikerde softdrinks per dag zou de kans op een jichtopstoot met 85% doen stijgen. Het vruchtsuiker (fructose) is verantwoordelijk voor dit verhoogd risico, dieetdranken geven geen probleem. Ook andere producten die fructose bevatten (fruitsappen, appels en sinaasappels) geven een verhoogde kans op jicht!? Kijk, dat is dus nieuw voor mij. In alle overzichtslijstjes voor jichtlijders vind je net terug dat je fruit naar believen mag nuttigen. Snoepjes die fructose bevatten moet je dan weer vermijden. Ja, het wordt soms verwarrend. Jicht is een reumatische aandoening. Ze is al heel lang geleden beschreven.  De Griekse geneesheer Hippocrates had het er 25 eeuwen geleden al over. Men dacht wel altijd dat jicht een gevolg was van een overdaad aan alcohol en rijkelijke maaltijden. De jichtlijder kreeg alle schuld voor zijn ziekte in de schoenen geschoven. Maar het is een te hoog urinezuurgehal

Chloorgas

In de Jordaanse havenstad Aqaba zijn zeker twaalf mensen omgekomen en 250 anderen gewond geraakt bij een ongeval met een container met chloorgas. Het giftige gas kwam vrij toen de container tijdens het transport viel. Het ongeval vond plaats op 27 juni 2022. Een container met 25 ton chloorgas moest per schip naar Djibouti in de Hoorn van Afrika gebracht worden. Maar toen een kraan de container op het schip probeerde te plaatsen, stortte de container naar beneden en meteen kwam een grote gele gifwolk vrij. Bij het ongeval kwamen minstens twaalf mensen om het leven. Nog eens 250 anderen raakten gewond. De gewonden werden overgebracht naar twee openbare ziekenhuizen, een privéziekenhuis en een veldhospitaal. Chloor is bij kamertemperatuur een geelgroen gas met een typische, irriterende geur. Door afkoeling of door drukverhoging wordt het een heldere, amberkleurige vloeistof. Het wordt als vloeistof in aangepaste containers getransporteerd. Het kent vele toepassingen o.a. als bleekmiddel i

Moderne lotusvoeten

Vandaag verscheen een artikel op VRT NWS , dat schoenen met hoge hakken (voorlopig) lijken te hebben afgedaan. Nu kan ik eindelijk een tekst die ik al sinds begin 2020 als "draft" heb staan, publiceren! Wanneer we lezen over de praktijk van het voetinbinden in het oude China, gruwelen we van zulke barbaarse martelpraktijken. Hoe heeft een schoonheidsideaal ooit in zulke mate kunnen ontsporen? Nochtans bezondigen wij ons aan gelijkaardige praktijken, alleen is het moeilijker om zulke dingen objectief te beoordelen, wanneer je zelf in die cultuur verweven zit. Voetinbinden Ik ga dit cultureel gegeven toch even kaderen. De praktijk van voetinbinden heeft zich in China ontwikkeld tijdens de Tang-dynastie (618-907 na Chr.). Het hield in dat men bij jonge meisjes de voeten omzwachtelde. De vier kleine tenen werden naar binnen geplooid en braken uiteindelijk vanzelf. De grote teen bleef recht. Het resultaat was een "lotusvoetje". Dit gold als een teken van wels