Doorgaan naar hoofdcontent

Karoshi

Onlangs schreef ik voor Prevent een artikel n.a.v. een recent Frans onderzoek. Dit cohorteonderzoek op circa 150.000 mensen vond een verband tussen overwerk en beroertes. Mensen die meer dan tien uur per dag gewerkt hebben, ten minste 50 dagen per jaar, hebben een 29% hoger risico op een beroerte. En voor werknemers die dit tempo tien jaar of langer aanhouden, neemt het risico op een beroerte met ongeveer 45% toe.


Dit is zeker niet het eerste onderzoek dat een correlatie tussen overwerk en beroerte heeft gevonden. Bij de opmars van de Industriële Revolutie in het Europa van de 19de eeuw waren er al tal van werknemers die dermate hard werkten dat ze er letterlijk dood bij neervielen.
De eerste beschrijving van een werkgerelateerde beroerte in een wetenschappelijk artikel dateert van 1969, met het plotse overlijden van een 29-jarige werknemer op de verzendafdeling van het grootste krantenbedrijf van Japan. Dit fenomeen is ondertussen in Japan gekend als 'karoshi', letterlijk vertaald 'dood door overwerk'. Gelijkaardige termen bestaan in China ('guolaosi') en Zuid-Korea ('gwarosa').
'Karoshi' is in Japan nu ook erkend als een beroepsmatige aandoening. In een rapport van het Japanse ministerie van Gezondheid, Arbeid en Welzijn staat dat de rechtbank tussen maart 2014 en maart 2015 bij 1.456 sterfgevallen karoshi aanwees als doodsoorzaak. Deze relatief grote aantallen op een populatie van 130 miljoen mensen worden toegeschreven aan het Japanse arbeidsethos. In Japan eisen bijna een kwart van de werkgevers dat hun werknemers meer dan 80 overuren per maand afklokken. 8 à 9% van de Japanse werknemers werkt meer dan twaalf uur per dag.
En eerder dit jaar is Jack Ma, de charismatische oprichter van Alibaba (het Chinese Amazon, zeg maar) nog negatief in het nieuws gekomen omdat hij de '996'-werkcultuur aanbeval: werken van 9u 's morgens tot 9u 's avonds, zes dagen per week.
Zo'n vaart loopt het bij ons allemaal nog niet. We moeten het verhoogd cardiovasculair risico wel in ons achterhoofd houden bij werknemers die lange uren kloppen. De meest effectieve actie voor dit specifieke risico is uiteraard een aanpak bij de bron: het beperken van het aantal overuren. Maar dit is niet zo eenvoudig te implementeren, de economische realiteit primeert vaak.
Overuren verhogen een al bestaand risico op beroertes. Een preventieve aanpak van de oorzakelijke factoren van beroertes zijn dus het meest kosteneffectief. Dit bestaat dan uit het bevorderen van goede leefgewoontes: stoppen met roken, beperken van alcoholconsumptie, meer en vaker bewegen, gewichtsverlies door gezonde voeding, en een regelmatig slaappatroon.
Ook een regelmatig check-uponderzoek met bloedafname om vroegtijdig een individueel verhoogd risico op hart- en vaataandoeningen te detecteren en wanneer nodig medicamenteus bij te sturen, kan zinvol zijn.
Werk aan de winkel voor de artsen dus! Maar maak het niet te laat...
Dit artikel is op 18 oktober 2019 verschenen als column in de Artsenkrant.

Populaire posts van deze blog

Cyanide

En nog eens een strikt arbeidsgeneeskundig blogartikel. Een van de aan mij toegewezen bedrijven heeft informatie gevraagd over cyanides. Redelijk gespecialiseerde informatie wellicht, maar relevant voor bedrijven die met blauwzuur werken. En om collega's arbeidsgeneesheren en preventieadviseurs het opzoekwerk te besparen, maak ik de tekst ook maar publiek. --- CYANIDE 1. Fysische en chemische eigenschappen HCN Heerlijk verfrissend... eh, ruik ik amandelen? HCN is een kleurloze vloeistof of kleurloos gas met de karakteristieke geur van bittere amandelen. HCN gas en vloeistof zijn mengbaar met water en oplosbaar in ethanol en ether. Het kook- en smeltpunt van HCN zijn respectievelijk 25,70°C en -13,24°C. HCN wordt gebruikt als ontsmettings- of desinfectiemiddel, of in chemische syntheses. NaCN en KCN De zouten NaCN en KCN zijn witte, kristallijne vaste stoffen met een lichte amandelgeur. Het smeltpunt van NaCN is 560°C en van KCN 620-635°C. KCN is goed oplosbaar i

Is maté oké?

Maté is een infusie van yerba maté bladeren in heet water. Het lijkt nog het meeste op thee, en wordt in de Zuid-Amerikaanse landen ook in plaats hiervan en in plaats van koffie gedronken. Eeuwenoud symbool van gezondheid en vriendschap, is deze drank er hét sociale bindmiddel. Maté is ook in de lage landen verkrijgbaar, in kruidenwinkels maar ook in grootwarenhuizen. En het heeft een afzetmarkt. Niet alleen bij inwijkelingen uit Zuid-Amerika. Maté wordt, naast groene thee, namelijk ook aanbevolen als hulpmiddel bij afvallen. Op een relatief bekende website staat maté geklasseerd onder "planten zonder risico", "... U kunt ook rechtstreeks thee van maté of groene thee nemen: gemakkelijk te vinden en veelvuldig gebruikt ..." Tal van dieetwebsites raden ook maté aan, omwille van tal van redenen: naast bijkomend gewichtsverlies, heeft het een beschermend effect op het hart. Het doet de slechte cholesterol dalen en beschermt tegen beschadigingen van het DNA. Het h

Artificiële intelligentie op het werk: voorbeeld van een nuttige toepassing voor de preventieadviseurs

Het is moeilijk om specifieke voorspellingen te doen over wat er de komende jaren belangrijk zal zijn op het vlak van preventie op het werk in België, omdat dit afhankelijk is van verschillende factoren zoals de ontwikkelingen op het gebied van technologie, wetgeving en economie. Het is wel waarschijnlijk dat artificiële intelligentie een belangrijke rol zal spelen. EU-OSHA en Eurofound hebben recent rapporten gepubliceerd over hoe AI de arbeidsomstandigheden kan beïnvloeden. Ook zal de nieuwe campagne van EU-OSHA voor 2023-2025 focussen op nieuwe digitale technologieën op het werk. Ik heb daar in de zomer van 2022 al een aantal artikelen aan besteed, en naar aanleiding hiervan heeft Ruben Baes van Amelior me gevraagd om er een workshop over te geven aan preventieadviseurs, wat ik met veel plezier ook heb gedaan. Het is echt een boeiend onderwerp, en mensen beseffen nog niet hoeveel ze nu al in contact komen met AI op het werk. Die suggesties die Outlook geeft om te antwoorden op een m