Doorgaan naar hoofdcontent

Memento mori

Waarschijnlijk heb je al eens gehoord over "The Top Five Regrets of the Dying" van de Australische verpleegster Bonnie Ware. Op de palliatieve afdeling vroeg ze patiënten vlak voor hun dood waar ze het meest spijt van hadden.


Hieronder de top vijf van hun antwoorden:
  1. I wish I'd had the courage to live a life true to myself, not the life others expected of me.
  2. I wish I hadn't worked so much.
  3. I wish I'd had the courage to express my feelings.
  4. I wish I had stayed in touch with my friends.
  5. I wish that I had let myself be happier.

Bovenaan staat het opgeven van een droom in ruil voor een leven zoals anderen van hen verwachtten, oftewel het gebrek aan moed om trouw te blijven aan zichzelf. Ze hadden ook spijt dat ze teveel gewerkt hadden, en dus te weinig tijd spendeerden aan hun kinderen, partner, vrienden en familie.

Ik heb mijn bedenkingen over de wijsheden die hieruit gefilterd worden.

"Wees trouw aan jezelf" is natuurlijk een mooi voornemen, want tja, als je dat niet doet ga je het aan het eind van je leven betreuren. Well duh. Gemakkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk; achteraf beschouwd is het altijd eenvoudiger om te zeggen "had ik maar".
Maar als er bij die mensen aan het eind van hun aardse bestaan plots een genie uit een lamp zou komen, die hen met een vingerknip een nieuw leven zou geven? Gegarandeerd dat ze opnieuw in dezelfde gewoontes zouden vervallen. Dit is bijvoorbeeld mooi geïllustreerd in een aflevering van House: Dying Changes Everything.
En het is niet enkel een hypothese uit een fictieve hospitaalserie; een medisch-wetenschappelijke studie (waarvan ik de bron niet direct kan terugvinden*) heeft aangetoond bij een groep jonge AIDS-patiënten dat ze de sociale kenmerken vertoonden van oudere mensen, zijnde kleinere, hechtere vriendenkringen, meer aandacht voor het plukken van de dag en zo. Maar op het moment dat hun aandoening onder controle raakte en evolueerde van een doodvonnis naar een chronische aandoening, hervielen ze in de gewoontes van "normale" jongeren, die er in hun gedrag onbewust van uitgaan dat ze het eeuwige leven hebben.

En de nummer 2 in de top 5, "ik wou dat ik niet zo hard had gewerkt"? Oh please, die dooddoener (pun intended) heb ik al zo vaak gehoord. "Er is nog nooit iemand die op zijn doodsbed wenste dat hij meer had gewerkt". Nee, maar door al dat harde werken heb je wel een sociale en financiële status opgebouwd, voor zowel jezelf als je gezin. En uiteraard denk je daar niet aan op je doodsbed en zeg je iets in de trant van "had ik maar meer gelééfd", but you can't have your cake and eat it too.

Ik ben zelf al drie maal in mijn leven geconfronteerd met mijn sterfelijkheid, en hierdoor gedurende een zekere tijd in een "memento mori" status geweest. Ik dacht meer op korte termijn, en trok me minder aan van de "waan van de dag". Op termijn echter begin je je toch meer als onsterfelijk te beschouwen (en ik blijf mijn hoop stellen op een later opladen in de cloud). Maar af en toe herhaal ik toch wel even de nuttige oefening, die bijvoorbeeld Steve Jobs destijds aanraadde: "wat als dit mijn laatste dag is?"

En alles wel beschouwd, kan ik stellen dat ik mij kan vinden in de bezinning van Frank Sinatra: Regrets, I have a few, but then again, too few to mention.


* Okee, ik heb gewoon geen zin om het op te zoeken

Populaire posts van deze blog

Is maté oké?

Maté is een infusie van yerba maté bladeren in heet water. Het lijkt nog het meeste op thee, en wordt in de Zuid-Amerikaanse landen ook in plaats hiervan en in plaats van koffie gedronken. Eeuwenoud symbool van gezondheid en vriendschap, is deze drank er hét sociale bindmiddel. Maté is ook in de lage landen verkrijgbaar, in kruidenwinkels maar ook in grootwarenhuizen. En het heeft een afzetmarkt. Niet alleen bij inwijkelingen uit Zuid-Amerika. Maté wordt, naast groene thee, namelijk ook aanbevolen als hulpmiddel bij afvallen. Op een relatief bekende website staat maté geklasseerd onder "planten zonder risico", "... U kunt ook rechtstreeks thee van maté of groene thee nemen: gemakkelijk te vinden en veelvuldig gebruikt ..." Tal van dieetwebsites raden ook maté aan, omwille van tal van redenen: naast bijkomend gewichtsverlies, heeft het een beschermend effect op het hart. Het doet de slechte cholesterol dalen en beschermt tegen beschadigingen van het DNA. Het h

Bescherming voor Brusselse huishoudhulpen: Wat er verandert

Het Brussels Parlement heeft recentelijk besloten de rechten en arbeidsomstandigheden van huishoudhulpen te versterken. Dit artikel beschrijft de kernpunten van deze ordonnantie en hoe deze de huishoudhulpen in Brussel beïnvloedt. Groeiende behoefte aan bescherming Brussel telt op dit moment 28.137 huishoudhulpen, waarvan 21.393 Brusselaars zijn. 95 procent van hen is vrouw, veelal van buitenlandse afkomst en met een lage opleiding. Zij verzorgen dagelijks de huishoudelijke taken van 116.162 gebruikers. Met zo'n omvangrijke groep is het duidelijk dat hun bescherming en welzijn van het grootste belang zijn, zo stelt Brussels minister van Werk Bernard Clerfayt (DéFI) via zijn ordonnantie.   Opleiding en begeleiding Een kenmerk van de nieuwe regelgeving is de focus op opleiding. Elke nieuwe werknemer in de sector moet een initiële opleiding van 9 uur ondergaan, gevolgd door een jaarlijkse verplichte opleiding van 16 uur. Ter ondersteuning hiervan zullen bedrijven hun werkn

Organic Dust Toxic Syndrome (ODTS)

De term Organic Dust Toxic Syndrome werd voor het eerst in 1985 gebruikt. De aandoening, die is gekenmerkt door griepachtige verschijnselen, geeft doorgaans geen blijvende schade.   ODTS? Toxische inhalatiekoorts veroorzaakt door een plotse blootstelling aan hoge dosissen organisch stof werd al in de jaren 70 in de medische literatuur beschreven. Op een symposium in 1985 werd voor het eerst de term Organic Dust Toxic Syndrome (oftewel Toxisch Organisch Stof Syndroom) geopperd. De aandoening is gekenmerkt door griepachtige verschijnselen met soms ook klachten van de longen die één tot vijf dagen aanhouden, en geeft doorgaans geen blijvende schade. Oorzaak ODTS kan optreden in allerlei werksituaties en beroepen met blootstelling aan organisch stof (zie kader). ODTS wordt veroorzaakt door een plotse en hoge blootstelling aan stof van organische oorsprong dat grote hoeveelheden bacteriën en/of schimmels bevat. De bacteriën bevatten endotoxinen, en de schimmels mycotoxinen (mee