Doorgaan naar hoofdcontent

Memento mori

Waarschijnlijk heb je al eens gehoord over "The Top Five Regrets of the Dying" van de Australische verpleegster Bonnie Ware. Op de palliatieve afdeling vroeg ze patiënten vlak voor hun dood waar ze het meest spijt van hadden.


Hieronder de top vijf van hun antwoorden:
  1. I wish I'd had the courage to live a life true to myself, not the life others expected of me.
  2. I wish I hadn't worked so much.
  3. I wish I'd had the courage to express my feelings.
  4. I wish I had stayed in touch with my friends.
  5. I wish that I had let myself be happier.

Bovenaan staat het opgeven van een droom in ruil voor een leven zoals anderen van hen verwachtten, oftewel het gebrek aan moed om trouw te blijven aan zichzelf. Ze hadden ook spijt dat ze teveel gewerkt hadden, en dus te weinig tijd spendeerden aan hun kinderen, partner, vrienden en familie.

Ik heb mijn bedenkingen over de wijsheden die hieruit gefilterd worden.

"Wees trouw aan jezelf" is natuurlijk een mooi voornemen, want tja, als je dat niet doet ga je het aan het eind van je leven betreuren. Well duh. Gemakkelijker gezegd dan gedaan natuurlijk; achteraf beschouwd is het altijd eenvoudiger om te zeggen "had ik maar".
Maar als er bij die mensen aan het eind van hun aardse bestaan plots een genie uit een lamp zou komen, die hen met een vingerknip een nieuw leven zou geven? Gegarandeerd dat ze opnieuw in dezelfde gewoontes zouden vervallen. Dit is bijvoorbeeld mooi geïllustreerd in een aflevering van House: Dying Changes Everything.
En het is niet enkel een hypothese uit een fictieve hospitaalserie; een medisch-wetenschappelijke studie (waarvan ik de bron niet direct kan terugvinden*) heeft aangetoond bij een groep jonge AIDS-patiënten dat ze de sociale kenmerken vertoonden van oudere mensen, zijnde kleinere, hechtere vriendenkringen, meer aandacht voor het plukken van de dag en zo. Maar op het moment dat hun aandoening onder controle raakte en evolueerde van een doodvonnis naar een chronische aandoening, hervielen ze in de gewoontes van "normale" jongeren, die er in hun gedrag onbewust van uitgaan dat ze het eeuwige leven hebben.

En de nummer 2 in de top 5, "ik wou dat ik niet zo hard had gewerkt"? Oh please, die dooddoener (pun intended) heb ik al zo vaak gehoord. "Er is nog nooit iemand die op zijn doodsbed wenste dat hij meer had gewerkt". Nee, maar door al dat harde werken heb je wel een sociale en financiële status opgebouwd, voor zowel jezelf als je gezin. En uiteraard denk je daar niet aan op je doodsbed en zeg je iets in de trant van "had ik maar meer gelééfd", but you can't have your cake and eat it too.

Ik ben zelf al drie maal in mijn leven geconfronteerd met mijn sterfelijkheid, en hierdoor gedurende een zekere tijd in een "memento mori" status geweest. Ik dacht meer op korte termijn, en trok me minder aan van de "waan van de dag". Op termijn echter begin je je toch meer als onsterfelijk te beschouwen (en ik blijf mijn hoop stellen op een later opladen in de cloud). Maar af en toe herhaal ik toch wel even de nuttige oefening, die bijvoorbeeld Steve Jobs destijds aanraadde: "wat als dit mijn laatste dag is?"

En alles wel beschouwd, kan ik stellen dat ik mij kan vinden in de bezinning van Frank Sinatra: Regrets, I have a few, but then again, too few to mention.


* Okee, ik heb gewoon geen zin om het op te zoeken

Populaire posts van deze blog

Cyanide

En nog eens een strikt arbeidsgeneeskundig blogartikel. Een van de aan mij toegewezen bedrijven heeft informatie gevraagd over cyanides. Redelijk gespecialiseerde informatie wellicht, maar relevant voor bedrijven die met blauwzuur werken. En om collega's arbeidsgeneesheren en preventieadviseurs het opzoekwerk te besparen, maak ik de tekst ook maar publiek. --- CYANIDE 1. Fysische en chemische eigenschappen HCN Heerlijk verfrissend... eh, ruik ik amandelen? HCN is een kleurloze vloeistof of kleurloos gas met de karakteristieke geur van bittere amandelen. HCN gas en vloeistof zijn mengbaar met water en oplosbaar in ethanol en ether. Het kook- en smeltpunt van HCN zijn respectievelijk 25,70°C en -13,24°C. HCN wordt gebruikt als ontsmettings- of desinfectiemiddel, of in chemische syntheses. NaCN en KCN De zouten NaCN en KCN zijn witte, kristallijne vaste stoffen met een lichte amandelgeur. Het smeltpunt van NaCN is 560°C en van KCN 620-635°C. KCN is goed oplosbaar i

Is maté oké?

Maté is een infusie van yerba maté bladeren in heet water. Het lijkt nog het meeste op thee, en wordt in de Zuid-Amerikaanse landen ook in plaats hiervan en in plaats van koffie gedronken. Eeuwenoud symbool van gezondheid en vriendschap, is deze drank er hét sociale bindmiddel. Maté is ook in de lage landen verkrijgbaar, in kruidenwinkels maar ook in grootwarenhuizen. En het heeft een afzetmarkt. Niet alleen bij inwijkelingen uit Zuid-Amerika. Maté wordt, naast groene thee, namelijk ook aanbevolen als hulpmiddel bij afvallen. Op een relatief bekende website staat maté geklasseerd onder "planten zonder risico", "... U kunt ook rechtstreeks thee van maté of groene thee nemen: gemakkelijk te vinden en veelvuldig gebruikt ..." Tal van dieetwebsites raden ook maté aan, omwille van tal van redenen: naast bijkomend gewichtsverlies, heeft het een beschermend effect op het hart. Het doet de slechte cholesterol dalen en beschermt tegen beschadigingen van het DNA. Het h

Artificiële intelligentie op het werk: voorbeeld van een nuttige toepassing voor de preventieadviseurs

Het is moeilijk om specifieke voorspellingen te doen over wat er de komende jaren belangrijk zal zijn op het vlak van preventie op het werk in België, omdat dit afhankelijk is van verschillende factoren zoals de ontwikkelingen op het gebied van technologie, wetgeving en economie. Het is wel waarschijnlijk dat artificiële intelligentie een belangrijke rol zal spelen. EU-OSHA en Eurofound hebben recent rapporten gepubliceerd over hoe AI de arbeidsomstandigheden kan beïnvloeden. Ook zal de nieuwe campagne van EU-OSHA voor 2023-2025 focussen op nieuwe digitale technologieën op het werk. Ik heb daar in de zomer van 2022 al een aantal artikelen aan besteed, en naar aanleiding hiervan heeft Ruben Baes van Amelior me gevraagd om er een workshop over te geven aan preventieadviseurs, wat ik met veel plezier ook heb gedaan. Het is echt een boeiend onderwerp, en mensen beseffen nog niet hoeveel ze nu al in contact komen met AI op het werk. Die suggesties die Outlook geeft om te antwoorden op een m