Doorgaan naar hoofdcontent

Arbeidsmarkt in België: uitdagingen en perspectieven

België toont veerkracht na opeenvolgende crises zoals de COVID-19-pandemie, de energiecrisis en de Oekraïense oorlog, met het behoud van werkgelegenheid en bescherming van de koopkracht. De werkgelegenheidsgraad bereikt een historisch hoogtepunt, maar mist de 80%-doelstelling voor 2030. Tegelijkertijd kampt het land met werkloosheid en arbeidstekorten. Bedrijven vinden het moeilijk om geschikte kandidaten te vinden en er is een dringende behoefte aan grondige hervormingen. Dat alles staat in een nieuw verslag van de Hoge Raad voor Werkgelegenheid.

 

 

Hoge Raad voor de Werkgelegenheid

De Hoge Raad voor de Werkgelegenheid heeft de follow-up van maatregelen en voorstellen ter bevordering van de werkgelegenheid als taak. De Raad wordt voorgezeten door de minister van Werk en bestaat uit arbeidsmarktdeskundigen uit de academische wereld, de overheidssector en de private sector, maar ook van de gewesten en gemeenschappen. De Raad formuleert beleidsaanbevelingen over maatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid waarin rekening wordt gehouden met het algemeen belang en met de specifieke kenmerken van de regionale arbeidsmarkten. Dit verslag geeft zowel een conjuncturele als een structurele stand van zaken van de arbeidsmarkt in België.

 

Veerkracht en herstel van de arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt heeft zich in 2022 opmerkelijk hersteld met een recordaantal nieuwe banen. De werkloosheidsgraad is bijna terug op het niveau van vóór de crisis, met een herstel dat zich in alle regio's heeft voorgedaan. De werkgelegenheidsgraad in Brussel is nu even hoog als in Wallonië, hoewel het nog steeds aanzienlijk lager is dan in Vlaanderen.

Sectoren zoals horeca, handel en industrie, die zwaar getroffen waren door de pandemie, hebben zich volledig hersteld. Ondanks de crisis bleef de groei van het aantal banen stabiel en in de industrie werden zelfs nieuwe netto banen gecreëerd. Hoewel de banengroei eind 2022 enigszins vertraagde, wordt verwacht dat deze in de komende jaren zal aanhouden. De werkgelegenheidsgraad bereikt een historisch hoogtepunt, maar de demografische evoluties zullen niet volstaan om de 80 % doelstelling in 2030 te behalen.

 

 


Afbeelding: Werkgelegenheids-, participatie- en werkloosheidsgraad per groep (in % van de 20-64 jarigen voor de werkgelegenheids- en participatiegraad, in % van de 15-64 jarige beroepsbevolking voor de werkloosheidsgraad, 2022). Bron: verslag HRW, p. 45.

 

De uitdagingen: arbeidstekorten

België is een van de Europese landen die het meest door het tekort aan arbeidskrachten wordt getroffen. Deze tekorten zijn voornamelijk merkbaar in de bouw, gezondheidszorg en IT-sector. Dit probleem heeft zich met de tijd uitgebreid naar verschillende regio's van het land, met name Vlaanderen.

Ondanks de stijgende aantallen afgestudeerden blijft het tekort bestaan, gedeeltelijk vanwege de onaantrekkelijkheid van bepaalde studierichtingen. Er is een grotere behoefte aan technische en beroepsgraden en hoger onderwijs in wetenschappen en engineering. Voortdurende opleiding tijdens de loopbaan is essentieel, maar wordt momenteel onvoldoende benut. Bovendien ontmoedigen de arbeidsvoorwaarden en financiële aantrekkelijkheid van bepaalde beroepen potentiële kandidaten, vooral in de gezondheidssector. Nochtans namen onder impuls van de automatische indexering de loonkosten van de Belgische ondernemingen sneller toe dan in de buurlanden.

 

 


Afbeelding: De loonkosten namen in 2022 en 2023 toe onder impuls van de indexering (uurloonkosten in de private sector, groei op jaarbasis in procenten; bijdragen in procentpunt). Bron: verslag HRW, p. 26.

 

Naar oplossingen

Om deze uitdagingen aan te pakken, is een hogere arbeidsmarktparticipatie en aanpak van de arbeidstekorten noodzakelijk. Maatregelen om werk aantrekkelijker te maken, een betere combinatie van werk en privéleven en een vermindering van het aantal personen in arbeidsongeschiktheid kunnen de participatie verhogen.

Tegelijkertijd kan het arbeidstekort worden verminderd door het beschikbare arbeidspotentieel te vergroten via migratie en economische mobiliteit. Bovendien is het cruciaal om de vaardigheden van werknemers te verbeteren door middel van voortgezette opleiding en het bevorderen van een levenslange leerhouding.

Het doorvoeren van deze hervormingen kan niet langer wachten, volgens de Hoge Raad. Meer arbeidskrachten zijn essentieel voor duurzame groei, een inclusieve samenleving en de financiering van de sociale zekerheid. Het vraagt om mobilisatie en samenwerking van alle betrokken partijen.

 

 

Ook werkgevers hebben een rol te spelen in deze transitie. Werkgevers kunnen actief bijdragen aan het oplossen van arbeidstekorten door aantrekkelijke werkomgevingen te creëren, loopbaanontwikkeling te ondersteunen en in te zetten op continue vorming en opleiding van hun werknemers. Ze kunnen eveneens bijdragen aan een hogere arbeidsmarktparticipatie door flexibele werkarrangementen aan te bieden die het evenwicht tussen werk en privéleven verbeteren. Bovendien kunnen zij helpen bij het bevorderen van economische mobiliteit en migratie door een inclusieve en diverse werkcultuur te bevorderen. Samen met beleidsmakers, werknemers en andere belanghebbenden kunnen werkgevers een wezenlijke rol spelen in het vormgeven van een veerkrachtige en inclusieve arbeidsmarkt.


Bronnen:

Hoge raad voor de Werkgelegenheid - Stand van zaken op de arbeidsmarkt in België en in de gewesten - Juli 2023 https://hrw.belgie.be/nl/home/verslagen-adviezen/verslagen-2023/stand-van-zaken-op-de-arbeidsmarkt-belgie-en-de-gewesten-juli-2023

FOD Werkgelegenheid - Verslag Hoge Raad voor de Werkgelegenheid: Stand van zaken op de arbeidsmarkt in België en in de drie gewesten https://werk.belgie.be/nl/nieuws/verslag-hoge-raad-voor-de-werkgelegenheid-stand-van-zaken-op-de-arbeidsmarkt-belgie-en-de-0

 

 

Verslag https://hrw.belgie.be/sites/default/files/content/download/files/202307_hrw_stand_van_zaken_op_de_arbeidsmarkt.pdf

Populaire posts van deze blog

Moderne lotusvoeten

Vandaag verscheen een artikel op VRT NWS , dat schoenen met hoge hakken (voorlopig) lijken te hebben afgedaan. Nu kan ik eindelijk een tekst die ik al sinds begin 2020 als "draft" heb staan, publiceren! Wanneer we lezen over de praktijk van het voetinbinden in het oude China, gruwelen we van zulke barbaarse martelpraktijken. Hoe heeft een schoonheidsideaal ooit in zulke mate kunnen ontsporen? Nochtans bezondigen wij ons aan gelijkaardige praktijken, alleen is het moeilijker om zulke dingen objectief te beoordelen, wanneer je zelf in die cultuur verweven zit. Voetinbinden Ik ga dit cultureel gegeven toch even kaderen. De praktijk van voetinbinden heeft zich in China ontwikkeld tijdens de Tang-dynastie (618-907 na Chr.). Het hield in dat men bij jonge meisjes de voeten omzwachtelde. De vier kleine tenen werden naar binnen geplooid en braken uiteindelijk vanzelf. De grote teen bleef recht. Het resultaat was een "lotusvoetje". Dit gold als een teken van wels

Jicht en jus (d'orange)

Recent heb ik gelezen dat softdrinks een jichtopstoot kunnen veroorzaken! Drinken van twee gesuikerde softdrinks per dag zou de kans op een jichtopstoot met 85% doen stijgen. Het vruchtsuiker (fructose) is verantwoordelijk voor dit verhoogd risico, dieetdranken geven geen probleem. Ook andere producten die fructose bevatten (fruitsappen, appels en sinaasappels) geven een verhoogde kans op jicht!? Kijk, dat is dus nieuw voor mij. In alle overzichtslijstjes voor jichtlijders vind je net terug dat je fruit naar believen mag nuttigen. Snoepjes die fructose bevatten moet je dan weer vermijden. Ja, het wordt soms verwarrend. Jicht is een reumatische aandoening. Ze is al heel lang geleden beschreven.  De Griekse geneesheer Hippocrates had het er 25 eeuwen geleden al over. Men dacht wel altijd dat jicht een gevolg was van een overdaad aan alcohol en rijkelijke maaltijden. De jichtlijder kreeg alle schuld voor zijn ziekte in de schoenen geschoven. Maar het is een te hoog urinezuurgehal

Goed nieuws en slecht nieuws

Wat wil je het eerste horen? "Okee, ik heb goed nieuws en slecht nieuws." Je hebt deze zin ongetwijfeld zelf al eens gebruikt. Ik zelf ook; als arts, als ouder en als manager. En waarschijnlijk heb je dezelfde neiging als ik: je begint liefst met het goede nieuws. "Okee, even de resultaten overlopen. Laat ons beginnen met het positieve..." (vriendelijke glimlach) "Ja, algemeen beschouwd waren je jaarresultaten heel goed. Zoals je kunt zien in deze grafiek, scoor je duidelijk boven het gemiddelde, op alle gemeten parameters. Maar -" "Wat zijn parameters, papa?" Tja, mijn jongste dochter is nog maar net vier, ik moet regelmatig dergelijke woorden uitleggen.  Maar plaats jezelf eens in de positie van een student die de uitslag van haar testscores gaat krijgen, of een patiënt die van zijn dokter de resultaten van een bloedanalyse te horen zal krijgen. Denk er echt over na. Wat wil je het eerste horen, het goede nieuws of het slechte ni