Doorgaan naar hoofdcontent

Werken na werktijd: impact op welzijn en werk-thuisbalans

Werken buiten de reguliere werkuren kan negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid en het welzijn van werknemers. Dat blijkt uit een nieuwe Noorse studie die vier typen werk na werktijd heeft onderzocht en hoe deze samenhangen met burn-out, werk-thuisconflicten en onthechting.

Werken buiten reguliere werkuren: de context

Thuiswerken biedt flexibiliteit, maar kan ook leiden tot ongezonde werkpatronen. In Europa werkt een groeiend deel van de beroepsbevolking regelmatig buiten de reguliere werkuren. Een studie, uitgevoerd onder 1.465 Noorse werknemers over een periode van twee jaar, richtte zich op vier werkpatronen:

  1. Lange dagelijkse werkuren (>10 uur).
  2. Lange wekelijkse werkuren (>40 uur).
  3. Laat op de avond werken (na 21:00 uur).
  4. Snelle terugkeer (minder dan 11 uur tussen shifts).


Belangrijkste bevindingen

De studie benadrukt dat werken buiten reguliere werkuren gevolgen heeft voor het welzijn:

1. Burn-out en werk-thuisconflicten

Lange dagelijkse en wekelijkse werkuren correleren met een verhoogd risico op burn-out en conflicten tussen werk en privé.

Werken na 21:00 uur versterkt werk-thuisconflicten en belemmert onthechting, het proces waarbij werknemers mentaal afstand nemen van werk.

2. Onthechting en herstel

Werken buiten reguliere uren maakt het moeilijker om te herstellen na een werkdag. Dit herstel is belangrijk voor de mentale en fysieke gezondheid.

3. Rol van arbeidstijdcontrole

Werknemers met een hoge mate van controle over hun werkuren ondervinden minder negatieve gevolgen. Dit effect is echter beperkt; controle is geen oplossing voor structureel ongezonde werkpatronen.

Correlatiematrix. Bron: Bernstrøm et al, tabel 1.

Implicaties voor werkgevers

Werkgevers en preventieadviseurs spelen een sleutelrol in het bevorderen van gezonde werkpatronen. De volgende acties worden aanbevolen:

  • Bevorder duidelijke grenzen tussen werk en privé. Werkgevers moeten werknemers aanmoedigen om niet buiten werktijd te werken, tenzij strikt noodzakelijk.
  • Stimuleer onthechting. Creëer een werkomgeving waarin werknemers voldoende hersteltijd krijgen tussen werkdagen.
  • Evalueer en monitor werktijden. Analyseer werkpatronen en grijp in bij langdurige of late werkuren.
  • Zorg voor maatwerk. Flexibele werkregelingen kunnen voordelen bieden, maar moeten worden afgestemd op de individuele behoeften en grenzen van werknemers.


Conclusie

Werken na werktijd kan bijdragen aan burn-out, werk-thuisconflicten en onvoldoende herstel. Hoewel flexibiliteit kan helpen bij de balans tussen werk en privé, wegen de risico’s van langdurig of laat werken zwaarder. Preventieadviseurs hebben een belangrijke taak om werkgevers bewust te maken van deze risico’s en te ondersteunen bij het implementeren van gezonde werkpraktijken.


Bron

Bernstrøm VH et al. The consequences of after-hours work: a fixed-effect study of burnout, pain, detachment and work–home conflict among Norwegian workers. Scand J Work Environ Health, Published online: 04 Dec 2024.

Populaire posts van deze blog

Kan men een definitief ongeschikte werknemer nog ontslaan zonder re-integratietraject?

Een vraag die mij nu al een aantal keer is gesteld, naar aanleiding van het nieuwe KB re-integratie; tijd om er even een kort blogartikel aan te wijden.     Ah, de definitieve overmacht. Al jaren een nagel aan mijn doodskist. In 2007 heb ik me zelfs laten verleiden tot het schrijven van een aantal fictiestukjes hierover (zie de triptiek Definitieve overmacht – Het verleden , Het heden en De toekomst ). Het toekomstverhaal is helaas echter nooit bewaarheid geworden, en met de huidige wetswijziging is de toen verschenen wettekst (die nooit effectief in werking is getreden) in haar geheel definitief in de vuilbak verdwenen. Nee, het vuile werk zal nog steeds door de bedrijfsarts en de werkgever opgeknapt moeten worden.   Op 30 december is dus een nieuwe wettekst verschenen in het Belgisch Staatsblad, dat de formaliteiten rond het einde van de arbeidsovereenkomst wegens overmacht als gevolg van definitieve arbeidsongeschiktheid beschrijft. In artikel 34 ...
Meer lezen

Werken bij warm weer

Een tijdje geleden heb ik een tekst opgesteld over werken bij warm weer, en op deze zwoele zomerdag is het wellicht hét moment om deze ook eens op mijn blog te plaatsen. Als je daar geen boodschap aan hebt, en liever weet hoe je de werkgever overhaalt om een korte werkbroek voor je aan te schaffen, verwijs ik naar een eerder blogartikel " kort van stof ". Weet je, de wetgeving over werken bij warm weer wordt chronisch geplaagd door een misverstand over de gebruikte begrippen. Het zit zo. De normen worden berekend op basis van de WBGT-index. WBGT staat voor "Wet Bulb Globe Temperature". Deze index drukt de gevoelswarmte uit. Met een vochtige globethermometer worden vier parameters bepaald. Naast de temperatuur worden ook de straling, luchtsnelheid en vochtigheidsgraad gemeten. Want een droge hitte met veel wind bvb. geeft veel minder hinder dan een drukkende, vochtige hitte met windstilte. De wetgeving zegt bvb. dat je bij een WBGT-index van 31,5 en zwaar werk (v...
Meer lezen

Moderne lotusvoeten

Vandaag verscheen een artikel op VRT NWS , dat schoenen met hoge hakken (voorlopig) lijken te hebben afgedaan. Nu kan ik eindelijk een tekst die ik al sinds begin 2020 als "draft" heb staan, publiceren! Wanneer we lezen over de praktijk van het voetinbinden in het oude China, gruwelen we van zulke barbaarse martelpraktijken. Hoe heeft een schoonheidsideaal ooit in zulke mate kunnen ontsporen? Nochtans bezondigen wij ons aan gelijkaardige praktijken, alleen is het moeilijker om zulke dingen objectief te beoordelen, wanneer je zelf in die cultuur verweven zit. Voetinbinden Ik ga dit cultureel gegeven toch even kaderen. De praktijk van voetinbinden heeft zich in China ontwikkeld tijdens de Tang-dynastie (618-907 na Chr.). Het hield in dat men bij jonge meisjes de voeten omzwachtelde. De vier kleine tenen werden naar binnen geplooid en braken uiteindelijk vanzelf. De grote teen bleef recht. Het resultaat was een "lotusvoetje". Dit gold als een teken van wels...
Meer lezen