De wetgeving rond arbeidsre-integratie biedt diensten voor preventie en gezondheid op het werk (SPSTI) mogelijkheden om baanbehoud en preventie van arbeidsongeschiktheid te versterken. Het Franse wettelijke kader, zoals vastgelegd in de wet van 2 augustus 2021, vormt een inspiratiebron voor België, waar soortgelijke principes kunnen worden toegepast.
De context van arbeidsre-integratie
Met de nadruk op baanbehoud (“missions de maintien et emploi”, MEE) en het voorkomen van arbeidsongeschiktheid (“prévention de la désinsertion”, PDP) verplicht de Franse wet vanaf 1 januari 2024 SPSTI's (services de prévention et de santé au travail interentreprises, gelijkaardig aan externe preventiediensten in Bzelgië) een multidisciplinaire PDP-eenheid op te richten. Deze eenheid biedt ondersteuning om werknemers die hun baan dreigen te verliezen, te helpen passend werk te behouden, rekening houdend met hun gezondheidstoestand.
Hoewel er geen uitvoeringsbesluit is, verduidelijkt een instructie van 26 april 2022 enkele praktische aspecten. Ook in het certificeringskader worden verwachtingen gesteld aan deze eenheden, wat SPSTI’s de kans biedt om innovatieve strategieën te ontwikkelen voor arbeidsre-integratie.
Samenstelling van de PDP-eenheid
De PDP-eenheid is multidisciplinair en omvat professionals zoals:
- Adviseurs in werkgelegenheid en opleiding
- Maatschappelijk werkers
- Psychologen en ergonomen
- PDP-projectmanagers
- Arbeidsartsen, die een coördinerende rol vervullen
Andere partners, zoals sociale zekerheid en regionale werkgelegenheidsorganisaties, worden betrokken voor een geïntegreerde aanpak.
Organisatie en werking
De PDP-eenheid kan intern of gedeeld worden met andere preventiediensten in de regio. De organisatie vereist een formeel plan dat omvat:
- Een overzicht van contactpersonen en hun rollen
- Een schema voor samenwerking met externe partners
- Procedures om werkgevers en werknemers te informeren
- Beheersystemen voor individuele dossiers
De meeste SPSTI’s integreren deze procedures al in hun digitale tools.
Taken van de PDP-eenheid
De eenheid heeft zowel individuele als collectieve taken:
Individuele ondersteuning: Werknemers die risico lopen hun baan te verliezen, krijgen begeleiding op maat. Dit kan door directe verwijzing door werkgevers, werknemers of externe partners. De eenheid zoekt oplossingen samen met werkgevers en mobiliseert financiële steun.
Collectieve acties: De eenheid organiseert sensibiliseringscampagnes en adviseert bedrijven over preventieve maatregelen tegen arbeidsdesintegratie. Sectorgerichte acties worden ingezet om prioritaire risico’s aan te pakken.
Voorbeeldindicatoren voor effectiviteit
Het certificeringskader stelt voor om bijvoorbeeld te meten:
- Aantal werknemers dat begeleiding ontvangt
- Aantal uitgevoerde terugkeerplannen
- Aantal ontslagen wegens ongeschiktheid
- Impact van bewustmakingsacties
Preventiediensten kunnen aanvullende, contextspecifieke indicatoren ontwikkelen om hun impact te monitoren.
Kansen en innovaties voor preventiediensten
De verplichting tot een PDP-eenheid biedt ruimte voor innovatie en versterkte samenwerking. Enkele belangrijke uitgangspunten:
- Vroege signalering van gezondheidsproblemen om werkonbekwaamheid te voorkomen
- Een geïntegreerd plan voor werkbehoud, ontwikkeld met alle betrokkenen
- Focus op zowel individuele maatregelen als aanpassingen in de werkomgeving
Hoewel een duidelijk kader is uitgewerkt, behouden preventiediensten flexibiliteit om eigen methoden en partnerschappen te ontwikkelen. Dit biedt kansen om de dienstverlening af te stemmen op lokale behoeften en innovatieve aanpakken te introduceren.
Conclusie
De oprichting van PDP-eenheden in Frankrijk versterkt er het kader voor arbeidsre-integratie en biedt preventiediensten een kans om meer rechtvaardige en uniforme ondersteuning te bieden. Door te investeren in samenwerking, innovatie en maatwerk kunnen preventiediensten een rol spelen in het bevorderen van werkbehoud en welzijn op het werk. In België worden momenteel gelijkaardige denkoefeningen gemaakt om het beleid rond arbeidsre-integratie verder te versterken en praktijkvoorbeelden uit het buitenland te integreren.
Bron: S. Fantoni Quinton. Quelles opportunités pour la cellule prévention de la désinsertion professionnelle au sein des services de prévention et de santé au travail ? Archives des Maladies Professionnelles et de l'Environnement, Volume 85, Issue 6, 2024, 102788, ISSN 1775-8785.