Onlangs is de Nederlandse gynaecoloog Cees Renckens, ook voorzitter van de Nederlandse Vereniging tegen Kwakzalverij, gepromoveerd op een proefschrift waarin hij ondermeer afrekent met de zogenaamde "modeziekten". Hiermee doelt hij op aandoeningen zoals whiplash, CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom), bekkeninstabiliteit, fibromyalgie, RSI (repetitive strain injury) e.d.m. Hij constateerde een toename in het aantal klachten wanneer een tv-programma aandacht aan een bepaalde aandoening geeft; klachten die niet medisch aantoonbaar zijn.
Over een aandoening als bekkeninstabiliteit ga ik me niet uitspreken - ik ben geen gynaecoloog of orthopedist, ik heb er onvoldoende kennis over. En over een aantal van de andere "mode"-aandoeningen heb ik zelf mijn twijfels, daar blijf ik dus ook van af. Maar RSI in hetzelfde rijtje plaatsen, dat vind ik nu echt niet kunnen. En daar ga ik het dus even over hebben.
Bernardino Ramazzini (1633-1714) was een Italiaans arts. Hij wordt beschouwd als de "eerste arbeidsgeneesheer". Zijn belangrijkste bijdrage aan de geneeskunde was zijn werk over beroepsmatige aandoeningen, getiteld "De Morbis Artificum Diatriba". Dit handelde over de gezondheidsrisico's van chemicaliën, stof, metalen en andere agentia gebruikt door arbeiders in 52 beroepen. In zijn werk had hij het bvb. ook over de aandoeningen die monniken konden treffen. "De aanhoudende bewegingen van de hand en steeds in dezelfde richting... veroorzaakt een intense vermoeidheid van de hand en de hele arm, ten gevolge van de continue... overbelasting van de spieren en pezen." Een gelijkaardig voorbeeld gaf hij bij bakkers, die door de constante druk van het kneden van hun deeg gezwollen en pijnlijke handen kregen. Ik zou verder kunnen uitweiden over beschrijvingen van RSI in het verleden, maar ik heb denk ik hiermee al voldoende aangetoond dat RSI geen "moderne ziekte" is.
En waar haalt collega Renckens het vandaan dat RSI-klachten niet medisch aantoonbaar zijn? Laat ik de tenniselleboog als voorbeeld nemen. Dit is een ontsteking van de pezen die aanhechten aan de laterale epicondylus van het opperarmbeen, doorgaans veroorzaakt door een langdurig aanhoudende repetitieve belasting van de handstrekkers. Bij het klinisch onderzoek is deze diagnose relatief eenvoudig te stellen (drukpijn t.h.v. de epicondylus lateralis, pijn bij actief of passief strekken van de handstrekkers - met of zonder weerstand, ...). Ook een echografie kan deze aandoening nogal eens bevestigen. Klachten die dus wel degelijk medisch te objectiveren zijn.
Als arbeidsgeneesheer vind ik het onbegrijpelijk dat RSI door sommigen nog steeds als een nepziekte wordt beschouwd. Arbeiders die door repetitieve handelingen een overbelasting krijgen - ik kom het zo vaak tegen, en meestal is de precieze oorzakelijke activiteit relatief eenvoudig te achterhalen.
Over een aandoening als bekkeninstabiliteit ga ik me niet uitspreken - ik ben geen gynaecoloog of orthopedist, ik heb er onvoldoende kennis over. En over een aantal van de andere "mode"-aandoeningen heb ik zelf mijn twijfels, daar blijf ik dus ook van af. Maar RSI in hetzelfde rijtje plaatsen, dat vind ik nu echt niet kunnen. En daar ga ik het dus even over hebben.
En waar haalt collega Renckens het vandaan dat RSI-klachten niet medisch aantoonbaar zijn? Laat ik de tenniselleboog als voorbeeld nemen. Dit is een ontsteking van de pezen die aanhechten aan de laterale epicondylus van het opperarmbeen, doorgaans veroorzaakt door een langdurig aanhoudende repetitieve belasting van de handstrekkers. Bij het klinisch onderzoek is deze diagnose relatief eenvoudig te stellen (drukpijn t.h.v. de epicondylus lateralis, pijn bij actief of passief strekken van de handstrekkers - met of zonder weerstand, ...). Ook een echografie kan deze aandoening nogal eens bevestigen. Klachten die dus wel degelijk medisch te objectiveren zijn.
Als arbeidsgeneesheer vind ik het onbegrijpelijk dat RSI door sommigen nog steeds als een nepziekte wordt beschouwd. Arbeiders die door repetitieve handelingen een overbelasting krijgen - ik kom het zo vaak tegen, en meestal is de precieze oorzakelijke activiteit relatief eenvoudig te achterhalen.