Thiocyanaat

Een beroepsmatige blootstelling aan cyaniden of nitrilen kan worden geëvalueerd door het meten van thiocyanaat in de urine.

Blauwzuur (HCN, waterstofcyanide, cyaanwaterstof) is een kleurloze vloeistof met een kookpunt van 24,6 °C. Op de werkplek kan het dus in vloeibare en gasvorm voorkomen. Het heeft een kenmerkende geur van bittere amandelen, maar een derde van de bevolking ruikt deze geur niet.
Blauwzuur is zeer brandbaar en explosief.
Het wordt gebruikt als een ontsmettingsmiddel, als rodenticide en insecticide. Het is een intermediair product bij de productie van plastic en kunstvezels; het gas kan gevormd worden in hoogovens en het komt vrij bij de verbranding van polyurethaanschuim.
Er blijkt bij mannen die sigaren roken een significante hoeveelheid stoffen, zoals thiocyanaat in het bloed aanwezig, afhankelijk van de hoeveelheid sigaren. De concentratie aan thiocyanaat in de urine zal bij rokers systematisch hoger liggen.

GezondheidseffectenDe toxiciteit van het gas berust op de aanwezigheid van het cyanide-radicaal, dat als een krachtige enzymremmer fungeert en de celademhaling blokkeert.

1. Locale irriterende effectenBij ongeveer 35 ppm is blauwzuur licht irriterend voor de bovenste luchtwegen en slijmvliezen.
De vloeistof is irriterend voor de huid en ogen. Bij een hoge blootstelling (die zelden voorkomt, eigenlijk alleen wanneer personen niet kunnen vluchten) kan longoedeem en laryngospasme optreden.

2. Acute systemische effecten

• Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en braken
• Smaak van bittere amandelen
• Snelle ademhaling, benauwdheid
• Tachycardie, metabole acidose
• Angst, lethargie, bewusteloosheid
• Convulsies, coma, exitus